تأثیر همزیستی گونه‏ های قارچ میکوریزا و شبه میکوریزا بر بهره وری آّب ذرت تحت سطوح مختلف آبیاری و فسفر در شرایط مختلف اقلیمی در استان مازندران

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

2 گروه گیاهپزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری. ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه زراعت، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

4 استادیار، گروه زراعت، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

5 دانشیار، گروه زراعت، دانشکده علوم زراعی، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

doi
10.22059/jci.2017.60420
چکیده

به­منظور بررسی برهمکنش قارچ­های شبه­میکوریزا Piriformosporaindica و میکوریزا Glomusmosseae بر بهبود عملکرد دانه و    بهره­وری آب در ذرت در سطوح مختلف آبیاری و فسفر، پژوهشی مزرعه­ای در سال زراعی 94-1393 در دو منطقه قراخیل (قائم­شهر) و بایع­کلا (نکا) به­صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار انجام گرفت. تیمار آبیاری در سه سطح (آبیاری کامل، 75 و 50 درصد نیاز آبی گیاه) در کرت­های اصلی و چهار سطح تلقیح (بدون تلقیح، تلقیح بذر با قارچ گلوموس موسه، تلقیح بذر با قارچ پیریفورموسپورا ایندیکا و تلقیح همزمان دو قارچ) به­همراه سه سطح کود فسفره (عدم مصرف، 50  و  100 درصد مورد نیاز گیاه) در کرت­های فرعی قرار گرفتند. مطابق نتایج، تلقیح همزمان قارچ­ها موجب افزایش معنی­دار میزان عملکرد دانه در هر دو منطقه (به­ترتیب 6/8 و 3/6 درصد برای ایستگاه­های قراخیل و بایع­کلا) گردید. در هر دو منطقه، همزیستی قارچ­های میکوریزا و شبه­میکوریزا به‏ویژه تلقیح همزمان موجب بهبود قابل­توجه بهره­وری مصرف آب شد. همچنین، بیشترین تأثیر مثبت این همزیستی بر کارآیی مصرف آب در هر دو منطقه در شرایط آبیاری 50 درصد (به­ترتیب 33/4 و 15/4 کیلوگرم بر مترمکعب) مشاهده شد. در مجموع، نتایج بیانگر هم­افزایی مطلوب این قارچ­ها در بهبود بهره­وری آب ذرت به­ویژه در شرایط کم­آبیاری است.