تولید شتاب‌نگاشت‌های برساخته برای زلزله‌های تاریخی جهت ارزیابی قابلیت کاربرد در شبیه‌سازی آثار و تدقیق طیف‌های طراحی با مطالعه موردی تبریز

نویسندگان

1 گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بناب

2 دانشجوی کارشناسی ارشد خاک و پی، دانشکدۀ مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی سهند

3 گروه عمران، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

4 گروه عمران، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

doi
10.22034/ceej.2020.11129
چکیده

استفاده از داده­های لرزه­ای یکی از نیازهای اساسی مهندسی زلزله سازه­ها می­باشد. کاربرد تاریخچه­های زمانی ثبت شده زلزله­های پیشین هر منطقه ارجح­تر است. در صورت عدم وجود، زلزله­های سایر مناطق و یا تاریخچه­های ساخته شده جایگزین می­گردند. نظر به ضرورت تطابق مشخصات زلزله­های سایر مناطق با خصوصیات لرزه­ای منطقه مورد نظر، زلزله­های ساخته شده مورد توجه قرار می­گیرند. در این میان نیز زلزله­های برساخته به علت عدم نیاز به طیفی از پیش تعیین شده نسبت به زلزله­های مصنوعی برتری می­یابند. از این رو، در این مقاله تولید کاربردی شتاب­نگاشت­های برساخته برای زلزله­های تاریخی جهت شبیه­سازی آثار آن­ها بررسی و تأثیر استفاده از این شتاب­نگاشت­ها در تدقیق طیف­های طراحی ارزیابی می­شود. به این منظور، اطلاعات زلزله­های رخ داده در ایران جمع­آوری، یکسان­سازی و کاتالوگ مربوط تهیه می­گردد. نقشه گسل­های ایران بر پایه مشخصات زلزله­های رخ داده ترسیم می­شود. شتاب­نگاشت­های برساخته برای زلزله­های تاریخی شهر تبریز به عنوان نمونه­ای بارز از شهری با خطر زلزله بسیار بالا بدون داده­های دستگاهی ثبت شده مهم تولید می­گردند و طیف­های طراحی بر اساس زلزله­های تاریخی برساخته به دست آمده و با طیف آئین­نامه مقایسه می­گردند. نتایج حاصل نشان می­دهند روش این پژوهش طبق راستی­آزمایی انجام یافته به کمک شتاب­نگاشت­های واقعی و شتاب­نگاشت­های برساخته سایر روش­ها دارای دقت لازم برای تولید کاربردی شتاب­نگاشت­های برساخته می­باشد. مقایسه طیف­های طراحی حاصل از شتاب­نگاشت­های برساخته با طیف­های آئین­نامه­ای نیز نشان می­دهد طیف­های طراحی دقیق­تر می­شوند، طوری که به عنوان مثال برای شهر تبریز مشکل دست پایین بودن طیف­های آیین­نامه­ای برای فواصل کم و محافظه­کارانه بودن آن­ها برای فواصل دورتر از گسل مرتفع می­گردد.