تحلیل نشانه-معناشناختی تعاملی مراسم آیینی «چله‌ ‌هاوین» با تاکید بر نظریه کارناوال باختین

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی ارومیه

2

3 دانشگاه علوم پزشکی ارومیه

doi
10.22051/jtpva.2023.41309.1456
چکیده

مراسم آیینی چله هاوین دارای قدمتی تاریخی و مربوط به روستای زردویی از توابع استان کرمانشاه است. این رسم، هر ساله در امرداد و در طولانی‌ترین روز تابستان برگزار می‌شود. بخش مهم این مراسم را مردم و کشاورزان تشکیل می‌دهند و هدف از برگزاری آن، در خلالِ اقدام برای تغییر زمان پرداخت خراج سالیانه و شکرگذاریِ برداشت محصول، ایجاد فرآیندی عقل محور جهت گذار از جامعه‌ تن-عادت به سوی تن-آشوب و نظامی‌آرمان‌گرا است. در این نوشتار می‌کوشیم با تاکید بر نظریه‌ کارناوال باختین تحلیلی نشانه-معناشناختی از این مراسم ارایه شود. پرسش‌های سه‌گانه‌ این پژوهش عبارتند از: 1) مهم‌ترین ویژگی‌های نشانه-معناشناختی مراسم چله‌‌هاوین چیست؟ 2) چه شاخصه‌هایی از این مراسم بر نظریه‌ کارناوال باختین قابل انطباق هستند؟ 3) کارکردهای آرمانی این مراسم در بررسی کارناوالی آن چیست؟ این پژوهش و تحلیل نشانه-معناشناختی به روش توصیفی–تحلیلی و مورد پژوهی انجام شده و جمع‌آوری اطلاعات و تصاویر براساس مطالعات کتابخانه‌ای، میدانی، مصاحبه و استفاده از بایگانی تصاویر مربوطه استوار است. نتایج بررسی با تاکید بر نظریه‌ کارناوال باختین فرآیندی نشانه – معنایی را نشان می‌دهند که، در این مراسم مردم با استفاده از ابزار ماسک و عروسک، خنده و بدن گروتسک، ضمن حرکت از خودمحوری به جمع‌گرایی، و عبور از وضعیت کاملا کلی و نا ایدار به وضعیت باثبات و تعریف شده که در رویارویی و چالش با باورها، اعتقادات و معیارهای ارزشی قرار گرفته است؛ و با از هم‌ گسیختنِ نظامِ تکرار و تن-عادت، در صدد نوعی دگردیسی به سوی آرمان‌گرایی و تغییر در آن به سوی نظام تن – آشوب هستند.