مطالعات ژئوتکنیکی جهت شناسایی نقاط ضعف پی‌سنگ صحن مسجد امام اصفهان با استفاده از روش رادار نفوذی به زمین

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اراک

2 دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اراک

3 دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان

doi
10.22034/ceej.2020.11130
چکیده

روش ژئوفیزیکی رادار نفوذی به زمین (GPR) از طریق ارسال امواج الکترومغناطیسی با فرکانس زیاد (عموماً در محدوده یک مگاهرتز تا بیش از یک گیگاهرتز) به درون زمین و ثبت امواج بازتابی عبوری از محیط­های دی­الکتریک کم­اتلاف، تصاویر زیرسطحی با تفکیک­پذیری بسیار بالا ارائه می­کند. در پژوهش حاضر از این روش غیرمخرب به عنوان یک روش تصویربرداری مناسب، با هدف تعیین محل، میزان گسترش عرضی و عمقی پی سنگ­های احتمالاً نواری دیوارها و ستون­ها و شناسایی نقاط ضعف آنها در محدوده­های صحن اصلی (ایوان جنوبی) و سه ایوان دیگر (شرقی، غربی و شمالی) مسجد امام اصفهان استفاده شده است. برای این منظور با استفاده از یک سیستم GPR مجهز به آنتن­های پوشش­دار با فرکانس مرکزی 250 مگاهرتز، تعداد 38 پروفیل بر روی شبکه­های متعامد، طراحی و برداشت گردید. تفسیر نگاشت­های راداری نشان داد که بیشترین حجم پی­سنگ­های به کار گرفته شده در صحن اصلی مسجد، از نوع نواری، دارای عرض کمتر از یک متر و واقع در عمق نیم متری و زیرسازی دیوارهای شرقی صحن اصلی، دارای پی­های سنگی پهن به عرض 5/5 متر و از عمق 30 سانتی­متری تا عمق حدود 2/1 متری می­باشند. نشست­های متعدد مشاهده شده در ایوان­های شرقی و غربی نیز به­ندرت از 20 سانتی­متر تجاوز می­کنند. نتایج این تحقیق به منظور تهیه طرح بازسازی، مرمت و نگهداری این بنای بسیار ارزشمند فرهنگی، تاریخی و باستانی توسط سازمان میراث فرهنگی به عنوان متولی امر مربوطه، مورد استفاده قرار می­گیرد.