بررسی موانع حرکت اقتصادی تمدن نوین اسلامی از منظر آیت الله خامنه ای

نویسندگان

1 دانشیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار گروه تاریخ اسلام، مجتمع تاریخ و سیره، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران

3 دانش آموخته دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

doi
10.22034/rcdir.2024.192508
چکیده

شناخت موانع حرکت اقتصادی یکی از الزامات ایجاد تمدن نوین اسلامی است. چیستی این موانع از دیدگاه آیت الله خامنه­ای پرسش این مقاله است. برای پاسخ به این سوال از روش توصیفی، تحلیلی و چهارچوب نظری «ارکان شش‌گانه حرکت» استفاده گردید. یافته‌های مقاله در شش بخش قابل دسته بندی است. 1ـ موانع مرتبط با مبدأ و شروع حرکت اقتصادی مانند؛ وابستگی اقتصادی، تک محصولی بودن و دولتی بودن اقتصاد.2ـ موانع مرتبط با موضوع و محتوای حرکت اقتصادی مانند؛ نبود دانش اقتصاد اسلامی، اقتصاد ناسالم و اثرات منفی آن. 3ـ موانع مرتبط با فاعل و نظام فاعلی حرکت اقتصادی مانند: نداشتن انگیزه تمدنی و روحیه جهادی، و حضور کمرنگ مردم در اقتصاد.4ـ موانع مرتبط با مسافت و محیط حرکت اقتصادی؛ مانند بی‌توجهی به فرآیندهای شش‌گانه حرکت اقتصادی، بی توجهی به نقشه راه و ابهام در مسیر حرکت اقتصادی، بی توجهی به گفتمان سازی حرکت اقتصادی 5ـ موانع مرتبط با زمان(فرصت‌ها و چالش‌های) حرکت اقتصادی مانند: فقدان شناخت معقول از گذشته، نداشتن شناخت درست از موقعیت کنونی، فقدان درک آینده نگرانه. 6ـ موانع مرتبط با مقصد و غایت حرکت اقتصادی مانند؛ بی‌توجهی به ساختارهای متناسب با تمدن نوین اسلامی و بی‌توجهی به حیات طیبه تحقق یافته در تمدن اسلامی.