فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عکاسی در سال 1842م./ 1258ق. حدودا، سه سال بعد از اعلام رسمی اختراع عکاسی در جهان، وارد ایران شد. هرچند با اندکی تاخیر، از حدود سال 1858م./ 1275ق.، با آغاز آموزش نظام­مند عکاسی در دربار می‌توان شاهد رونق عکاسی در بین اشراف و اندک طبقه مرفه جامعه بود. اما سال‌های بسیار طی شد، تا این پدیده وارد فرهنگ تصویری و زندگی عموم جامعه دوران قاجار شود. دلایل مختلفی بر فرازها و فرودهای جریان توسعه و عمومی شدن عکاسی در این دوران تاثیر­گذار بوده؛­ اما یکی از مهم‌ترین آن‌ها ورود کارت‌پستال‌های عکاسی به ایران بوده است. برای درک بهتر جایگاه بی‌بدیل کارت‌پستال‌های عصر قاجار در جریان دموکراتیزه کردن تصویر عکاسی در ایران، لازم است تاریخ تحولات اجتماعی عصر قاجار، عکاسی و چگونگی تعامل آن با وقایع جنبش مشروطیت مورد پژوهش قرار گیرد. این پژوهش سعی بر آن دارد تا با بهره‌مندی از روش تاریخی و رویکرد توصیفی تحلیلی و با کاربرد نظریه تاریخ اجتماعی به بررسی جایگاه کارت‌پستال‌های عکاسی دوران قاجار بپردازد. این مقاله ابتدا، به توصیف سرآغاز ورود کارت‌پستال‌ها به ایران و در ادامه، به بررسی انواع کارت‌پستال و دسته بندی‌های محتوایی، بصری و هدف تولید آن‌ها می‌پردازد. نتایج این پژوهش نمایان‌گر آن است که، کارت‌پستال‌ها نه تنها عکس و عکاسی را در ایران عمومی کردند، بلکه با تبدیل آن‌ها به یک بیانیه سیاسی اجتماعی و مذهبی، به عکس­ها ارزشی برای دیده شدن، دست به دست شدن و خرید و فروش شدن توسط مردم و ورود به فرهنگ تصویری جامعه ایرانی اعطا نمودند.