چالش‌های فراروی مبانی تمدن غرب از دیدگاه غرب

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران

2 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران

3 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران

doi
10.22034/rcdir.2024.190255
چکیده

درحالی‎که اندیشمندان غربی، با تأکید بر نظریات خطی و نظریۀ «تطور انواع» داروین، معتقد بودند روح کلی حاکم بر جهانیان توانسته به حداکثر ترقی خود برسد و بشر سعادتمند عصر مدرن -به‎عنوان ظاهر این روح- به خودآگاهی رسیده است و حتی فوکویاما لیبرال‎دمکراسی را سرنوشت محتوم جوامع بشری می‎داند، اما به‎مرور چالش‎های فراروی تمدن غرب آشکار شد و حتی افرادی چون اشپنگلر، با تمرکز بر سیر دَوَرانی تاریخ، برای تمدن‎ غرب اضمحلال و فروپاشی پیش‎بینی کردند! سؤال اصلی این پژوهش آن است که: چه بر سر تمدن غرب آمده که اندیشمندان غربی آن را پروژه‎ای ناتمام توصیف کرده و درصدد تحول در مبانی فکری خود برآمده‎اند؟ این مقاله بر آن است که این مبانی را برشمرده و چالش‎های فراروی آن‎ها را بررسی کند. نوع این مطالعه توصیفی-تحلیلی بوده و با روش کتابخانه‎ای صورت گرفته است. یافته‎های پژوهش نشان می‎دهد بسیاری از چالش‎های تمدن غرب ریشه در مبانی نظری این تمدن دارد. اومانیسم، سکولاریسم، عقل‎گرایی و علم‎گرایی -که مبانی لیبرال‎دمکراسی هستند- موجب بروز چالش‎های جدی در تمدن غرب شده است.