شناسایی و ارزیابی شایستگی‌های حرفه‌ای مورد نیاز دانش‌آموختگان دوره کارشناسی صنایع‌دستی

نویسندگان

1 دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل

2 دانشگاه علوم پزشکی بابل

3 دانشگاه اراک

doi
10.22051/jtpva.2022.38379.1357
چکیده

اهمیت شایستگی‌های حرفه­ای به‌عنوان یک امر توسعه دهنده در آموزش عالی، ایجاب می­کند که به طور پیاپی و با توجه به شرایط موجود و نیازهای افراد مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد. عدم توجه به این امر در نظام آموزش عالی صنایع دستی ایران[i] و هم‌چنین، کاربرد برنامه­ درسی ثابت و با رویکردی یک‌سان از سال 1366، سبب شد که پژوهش حاضر با هدف شناسایی شایستگی­های حرفه­ای مورد نیاز دانش آموختگان دوره کارشناسی صنایع دستی به این مساله بپردازد. بر این اساس، پرسش‌های پژوهش چنین مطرح می­گردد که: 1) شایستگی­های حرفه­ای مورد نیاز دانش آموختگان دوره کارشناسی صنایع‌دستی از دیدگاه صاحب‌نظران کدامند؟ 2) اعتبار و اولویت­ شایستگی­های شناسایی‌شده از منظر صاحب‌نظران چگونه است؟ پژوهش از منظر هدف توسعه­ای کاربردی، و از حیث روش آمیخته اکتشافی محسوب می­شود. جمع­آوری داده­ها­ در بخش کیفی به روش مصاحبه نیمه ساختار­یافته و ابزار فرم مصاحبه صورت گرفت. جامعه آماری پژوهش، اعضای هیات‌علمی رشته­ صنایع‌دستی در دانشگاه­های ایران است که 24 نفر از آن‌ها به روش نمونه­گیری نظری انتخاب شدند. مصاحبه­ها به روش تحلیل مضمون و با استفاده از نرم­افزار تحلیل کیفی متن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نهایتا، شایستگی­های حرفه­ای دانش­آموختگان این رشته در 15 شاخص اصلی و در سه حوزه دانش، مهارت و نگرش به‌دست آمد. در ادامه، برای اعتباریابی و اولویت­بندی شاخص­ها­ از روش دلفی و ابزار پرسش‌نامه محقق ساخته بر مبنای طیف پنج درجه­ای لیکرت استفاده شد. با توجه به نتایج، تمامی شاخص­ها مورد تایید قرار گرفت و اولویت­ آن‌ها نیز از منظر جامعه پژوهش تعیین گردید. می­توان نتیجه گرفت، برای دست­یابی به اهداف توسعه و پاسخ­گویی به نیاز­های حرفه­ای دانش­آموختگان، آموزش عالی و دانشگاه­های مجری صنایع دستی باید شایستگی­های حرفه­ای به‌دست آمده را به شکلی کاربردی در برنامه درسی و آموزش این رشته مورد توجه قرار دهند. [i] نک. مشخصات کلی برنامه و سرفصل دروس دوره کارشناسی صنایع دستی، 1366.