ارزیابی ویژگیهای کیفی نخ ابریشم در آمیختههای کرم ابریشم ایرانی
نویسندگان
1 گروه پژوهشی ابریشم، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 مرکز تحقیقات ابریشم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گیلان، ایران
3 گروه علوم دامی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22067/ijasr.2023.83618.1165چکیده
در پژوهش حاضر، با هدف دستیابی به اطلاعات کیفیت نخ آمیختههای کرم ابریشم ایرانی، 72 هیبرید جدید بهعلاوه هشت هیبرید تجاری فعلی برای شش ویژگی نخ ابریشم شامل قطر (YS)، طول (YL)، استحکام کششی (YTS)، درصد ازدیاد طول (EP)، وزن (YW) و درصد ابریشم خام (RSP) ارزیابی شدند. ٢٠٠ عدد پیله از بین پیلههای خوب هر هیبرید نمونهبرداری و به آزمایشگاه ارسال شد. سه تکرار ٢١ پیلهای با استفاده از پیلههای همشکل و هماندازه نخریسی شدند. نتایج بر مبنای تلفیق دادههای تلاقی دوطرفه (40 آمیخته) نشان داد که بیشترین و کمترین طول و قطر نخ بهترتیب مربوط به آمیختههای IRA3×IRA10 و 153×154 بود. بیشترین میانگین استحکام کششی نخ (47/3 گرم بر دنیر) برای آمیخته تجاری 103×104 و کمترین (975/2 گرم بر دنیر) برای IRA2×IRA3 بود. بیشترین درصد ازدیاد طول نخ (6/17 درصد) برای آمیخته تجاری 151×154 و کمترین (468/13) مربوط به IRA2×IRA3 بود. بیشترین وزن نخ (59/5 گرم) مربوط به آمیخته IRA5×IRA8 و کمترین میانگین (46/3 گرم) به IRA2×IRA3 تعلق داشت. همچنین درصد ابریشم خام آمیخته IRA5×IRA8 بیشترین (4/41 درصد) و برای IRA2×IRA3 کمترین (86/25 درصد) بود. تجزیه واریانس صفات نشان داد که اثر تلاقی دوطرفه (reciprocal) برای صفات قطر و استحکام کششی معنیدار نبود (P>0.05). علیرغم رقابت نزدیک آمیختههای جدید با آمیختههای تجاری، بسیاری از ویژگیهای نخ در آمیختههای تجاری تفاوت معنیداری نسبت به آمیختههای جدید داشتند. با این وجود، برخی آمیختهها نظیر IRA2×IRA9، IRA2×IRA11، IRA3×IRA4 و IRA4×IRA11 از نظر تمام ویژگیهای نخ، عملکرد قابل قبولی داشتند.