تعیین عدد مدول نشست جانبو در خاک های رسی با استفاده از سرعت موج برشی (مطالعه موردی: شهر تبریز)
نویسندگان
1 گروه مهندسی عمران- ژئوتکنیک، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران
2 گروه مهندسی عمران، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز
3 گروه مهندسی عمران- ژئوتکنیک، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تهران
4 گروه مهندسی عمران- ژئوتکنیک، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران
doi
10.22034/ceej.2020.8442چکیده
نشست تحکیمی یکی از نگرانیهای ژئوتکنیکی پروژهها در مناطق با لایههای رسی میباشد. روشهای متداول مطالعه این موضوع نیاز به صرف زمان قابل توجه دارد. برای ارزیابی نشست تحکیم عمدتاً از تئوریهای Terzaghi(1923) و Janbu (1963) استفاده میشود. امروزه یکی از موضوعات مورد علاقه محققان به منظور ارزیابی این نشست، بررسی روابط تجربی و روش شبکه عصبی مصنوعی با استفاده از خصوصیات فیزیکی و خمیری و اخیراً سرعت موج برشی میباشد. بدین ترتیب با تعیین سرعت موج برشی، ضرایب نشست از جمله عدد مدول نشست جانبو به کمک این روشها برآورد شده و ارزیابی پتانسیل نشست پذیری یک منطقه با صرف زمان و هزینه کمتر عملی خواهد بود. شهر تبریز واقع در شمال غربی ایران، دارای انواع خاکهای ریزدانه رسی، سیلتی و انواع مارن (زرد، سبز و خاکستری) با پتانسیل نشستپذیری مختلف تحکیم میباشد. در این تحقیق با حفاری سه گمانه ماشینی به عمق تا 8 متر، آزمایشات کامل فیزیکی، خمیری و تحکیم بر روی 20 نمونه خاک دست نخورده انجام گردید. از آزمایش صحرائی درون چاهی نیز برای تعیین سرعت موج برشی در گمانهها استفاده شد. تا حد امکان از نتایج مطالعات ژئوتکنیکی موجود در محدوده تحقیق نیز استفاده شده و در مجموع بانک اطلاعاتی با 37 سری از خصوصیات نشست و سرعت موج برشی تهیه گردید. پس از تفسیر آماری و تعیین ضریب همبستگی بین دادههای تحقیق و عدد مدول جانبو، روابط تجربی موجود با دادههای تحقیق صحتسنجی گردید. با استفاده از رگرسیون خطی و غیر خطی، روابط تجربی بین عدد مدول جانبو و سرعت موج برشی مطالعه شده و بر اساس کلیه دادههای موجودشامل 229 سری داده صحتسنجی و مقایسه انجام گردید. روابط پیشنهادی، مخصوصاً رابطه نمایی با ضرایب آماری (786/0R2=،2257/0RMSE=،999/0 (CR=نسبت به روابط موجود کارائی بهتری نتیجه میدهند. همچنین به منظور برآورد عدد مدول جانبو، شبکه عصبی مصنوعی با 8 متغییر ورودی شامل خصوصیات فیزیکی و خمیری به همراه سرعت موج برشی مطالعه و نتایج با روابط تجربی نیز مقایسه گردید. شبکه عصبی با دو لایه پنهان و 15 نرون مخفی در هر لایه بهترین کارائی را نتیجه میدهد.