مهارت‌های نرم در حرفه آموزگاری: کاربست رویکرد آمیخته در رتبه‌بندی مولفه‌‌های غیرشناختی

نویسندگان

1 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

3 دانشیار بخش تخصصی پژوهش و سنجش؛ دانشکده روان شناسی و علوم‌تربیتی؛ دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 گروه روشها و برنامه‌های درسی و آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

5 گروه روش‌ها و برنامه‌های درسی و آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی. دانشگاه تهران. تخران، ایران.

doi
10.22034/jcs.2025.391666.2056
چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت‌بندی مهارت‌های نرم ضروری در حرفه معلمی، با اتخاذ رویکرد آمیخته از نوع اکتشافی انجام شده است. بخش کیفی با روش پدیدارشناسی توصیفی اجرا شد؛ مشارکت‌کنندگان با راهبرد ملاکی، از میان معلمان باتجربه و متخصصان موضوعی انتخاب شده و پس از 14 مصاحبه اشباع داده‌ها حاصل شد. داده‌ها با استفاده از فن مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش کلایزی تحلیل شد. پس‌از دسته‌بندی یافته‌های مرحله قبل با مراجعه به کارشناسان در قالب مراحل فن دیمتل میزان تأثیرگذاری و تأثیرپذیری هریک از ملاک‌ها محاسبه شد. در نهایت 19 زیرمضمون شناسایی‌ و در قالب هفت مضمون اصلی شامل مسئولیت‌پذیری، بهسازی، برون‌گرایی، تطبیق‌پذیری، عاملیت فردی، کاراندیشی و عاملیت تربیتی طبقه‌بندی‌شد. 5 ملاک اول به‌ترتیب میزان تأثیرگذاری شامل حساسیت‌اخلاقی، پاسخگویی، مربیگری، تعهد و وظیفه‌شناسی است. نتایج بیانگر گستره وسیع مهارت‌های نرم ضروری برای حرفه معلمی است و ضرورت تدوین سازوکاری علمی، شواهدمحور برای سنجش دقیق آنها پیش از ورود به حرفه معلمی آشکار است.