اثر سطوح مختلف میوه بلوط فرآوری شده با هیدروکسید سدیم و اوره بر فراسنجه‌های تخمیر، ریختشناسی، تجزیه‌پذیری شکمبه‌ای و ساخت پروتئین میکروبی در برههای نر پرواری آمیخته زل با آتابای

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

3 دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

4 دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

doi
10.22067/ijasr.2023.82697.1149
چکیده

به‌منظور بررسی اثر سطوح مختلف میوه بلوط فرآوری‌ شده با هیدروکسید سدیم و اوره بر فراسنجه‌های تخمیر و ریخت‌شناسی شکمبه‌ای، تجزیه‌پذیری و ساخت پروتئین میکروبی در بره‌های نر پرواری آمیخته زل، از تعداد 20 رأس بره نر پرواری آمیخته زل با آتابای با میانگین سن 5/0±5 ماه و وزن اولیه 2±27 کیلوگرم در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و پنج تکرار به‌مدت 90 روز استفاده شد. دام‌ها در هر تیمار بعد از گذراندن دوره عادت‌پـذیری دو هفتـه‌ای، در قفــس‌هــای انفــرادی برای انجام تحقیق نگهداری شدند. تیمارهای آزمایشی شامل گروه شاهد (فاقد میوه بلوط + پلی‌اتیلن گلیکول) و تیمارهای حاوی سطوح 10، 20 و 40 درصد در ماده خشک میوه بلوط فرآوری شده با هیدروکسید سدیم و اوره بودند. مایع شکمبه بره‌های آزمایشی در روز 90 آزمایش سه ساعت پس از خوراک‌دهی نوبت صبح با استفاده از لوله مری به‌منظور تعیین فراسنجه‌های تخمیر شکمبه‌ای، جمعیت کل باکتری‌ها و پروتوزوآی مایع شکمبه گرفته شد. به­­منظور تخمین­ فراسنجه­های تجزیه­پذیری از تعداد سه رأس گوسفند نژاد زل فیستولاگذاری شده با میانگین وزن حدود 2±42 کیلو‌گرم و با میانگین سنی تقریباً 10 ماه استفاده شد. نتایج فراسنجه‌های تخمیر شکمبه‌ای نشان داد که در نیتروژن آمونیاکی، کل اسیدهای چرب فرار، جمعیت باکتری‌ها و پروتوزآی مایع شکمبه تفاوت معنی‌داری بین تیمارهای آزمایشی وجود داشت (05/0>P). بالاترین و پایین‌ترین غلظت نیتروژن آمونیاکی به‌ترتیب در گروه شاهد و تیمار 20 درصد میوه بلوط فرآوری شده مشاهده شد. در غلظت کل اسیدهای چرب فرار، تیمار 20 درصد میوه بلوط فرآوری شده دارای بالاترین غلظت و تیمار 40 درصد میوه بلوط فرآوری شده دارای پایین‌ترین غلظت بود. در نتایج خصوصیات ریخت‌شناسی پرزهای شکمبه تفاوت معنی‌داری بین تیمارهای آزمایشی وجود نداشت. فراسنجه‌های تجزیه‌پذیری ماده خشک و پروتئین خام تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قـرار گرفـت (05/0>P). در فراسنجه‌های تجزیه‌پذیری ماده خشک و پروتئین خام، بخش سریع‌تجزیه، ثابت نرخ تجزیه و تجزیه‌پذیری مؤثر با سرعت‌های عبور مختلف دارای تفاوت معنی‌داری بین تیمارهای آزمایشی بودند (05/0>P). در فراسنجه‌های تجزیه‌پذیری ماده خشک، گروه شاهد و تیمار 40 درصد میوه بلوط فرآوری شده به‌ترتیب دارای بالاترین و پایین‌ترین مقدار بخش سریع تجزیه و ثابت نرخ تجزیه‌پذیری بودند. نتایج فراسنجه‌های تولید گاز نشان داد که در پتانسل تولید گاز، اسیدهای چرب کوتاه زنجیر، قابلیت هضم مواد آلی و انرژی قابل متابولیسم تفاوت معنی‌داری بین تیمارهای آزمایشی وجود داشت (05/0>P). نتایج دفع مشتقات پورینی و تولید پروتئین میکروبی نشان داد که در مقادیر آلانتوئین دفعی، گزانتین + هیپوگزانتین، مشتقات پورینی دفع شده، مشتقات پورینی جذب شده و پروتئین میکروبی تفاوت معنی‌داری بین تیمارهای آزمایشی وجود داشت (05/0>P). نتایج کلی تحقیق حاضر نشان داد که بهبود فراسنجه‌های تخمیر شکمبه‌ای، تجزیه‌پذیری و ساخت پروتئین میکروبی با مصرف 40 درصد میوه بلوط فرآوری شده مشاهده شد و استفاده از سطح 40 درصد میوه بلوط فرآوری شده در تغذیه بره‌های پرواری قابل توصیه است.