تحلیل لایه ای مسائل فراروی تحقق تمدن نوین اسلامی
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری مدیریت آینده پژوهی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
2 استاد معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
3 دانشیار مدیریت دانشگاه جامع امام حسین، تهران، ایران
doi
چکیده
مقاله حاضر با بهرهگیری از ظرفیت یکی از روشهای کاربردی علم آیندهپژوهی، پس از شناسایی مهمترین معرفهای شکلدهنده به یک تمدن جدید، به ارزیابی و اهمیتسنجی آنها در چهار لایه تحلیلی میپردازد. تحلیل لایهای علتها (CLA)، بهعنوان یک روش مؤثر برای ارائه تحلیل چندلایهای از یک پدیده یا مسئله شناخته میشود. در این فعالیت علمی، با استفاده از مطالعه پیشینه مباحث حوزه تمدنسازی و پانل خبرگی، هفده معرف تمدنی شناسایی شد. سپس با بهرهگیری از قابلیتهای روش تحلیل لایهای علتها معرفهای شناساییشده در چهار سطح واقعیتها، نظامها، گفتمانها و اسطورهها سازماندهی شد. برایناساس پرسشنامهای طراحی و از خبرگان خواسته شد اهمیت و جایگاه هر معرف تمدنی را در لایههای مختلف ارزشگذاری کنند. سپس با تحلیل مجموع نظرهای خبرگان، مهمترین معرفهای تمدنی در هر لایه شناسایی شد. یافتهها حاکی از آن است که در سطح واقعیتها دو معرف تمدنی «مناسک، رفتارها و نمادها» و «زبانها و شعائر و آداب و رسوم»، در سطح نظامهای اجتماعی معرف تمدنی «نظامها و ساختارهای حاکمیتی و مدیریتی (نظامات ادارهکننده دولت و جامعه)»، در سطح گفتمانها دو معرف تمدنی «منظومه آرمانها و اهداف و نظام کارکردها» و «مجموعه علوم و معارف (منطق نظری)»، و در سطح اسطورهها معرف تمدنی «شخصیتهای الگو» مهمتر هستند که باید در راهبردهای مدیریتی کشور مورد توجه ویژه قرار بگیرند.
