فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظام مدیریت دانشگاهی بازوی اجرایی حکمرانی دانشگاهی و سازمان ­دهنده، هماهنگ ­کننده و ناظر بر فرایندهای حوزه ­های عملکردی دانشگاه است. بخشی از توسعه اجتماعی دانشگاه در گرو حضور فراگیر و تعاملی ذینفعان دانشگاه در این نظام است. هدف این پژوهش شناسایی مؤلفه ­ها و ابعاد ارتقای مشارکت دانشجویان در نظام مدیریت دانشگاهی ایران در قالب یک مطالعه موردی و روش تحقیق آمیخته اکتشافی در دو بخش کیفی و کمّی بود. در بخش کیفی برای شناسایی ابعاد و مؤلفه­ های مؤثر بر مشارکت دانشجویان با روش هدفمند قضاوتی، نمونه­ ای شامل63 مطالعه در زمینه تحقیق انتخاب و با مرور روشمند آنها 70 مؤلفه احصا شد. از طریق ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته با گروهی از خبرگان متشکل از 17 نفر از صاحبنظران دانشگاهی، 61 مؤلفه تعیین و سپس با روش دلفی فازی اولویت­ بندی و در 5 بُعد دسته ­بندی شدند. در بخش کمّی وضعیت موجود مشارکت دانشجویان در قالب روش توصیفی- پیمایشی، از طریق ابزار پرسشنامه محقق ­ساخته از دیدگاه 909 نفر نمونه آماری منتخب با روش نمونه­ گیری تصادفی ساده از جامعه ذینفعان داخلی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات با کمک نرم ­افزار SPSS آزمون شد. یافته‌ها نشان داد که مشارکت دانشجویان در نظام مدیریت دانشگاهی در ایران وضعیت مطلوبی ندارد که نبود تمایل به کار گروهی در کنار تمرکزگرایی دانشگاه­ ها و ضعف ساختارهای مشارکتی از موانع مهم آن است. همچنین 61 مؤلفه بر ارتقای مشارکت دانشجویان در نظام مدیریت دانشگاهی ایران مؤثرند که این مؤلفه ­ها در پنج بُعد ساختاری و مدیریتی (11مؤلفه)، نهادی (7 مؤلفه)، فرهنگی و اجتماعی (7 مؤلفه)، فردی (25 مؤلفه) و ارزشی (11مؤلفه) دسته­ بندی شدند. تقویت این مؤلفه ­ها می­ تواند به ارتقای نظام مدیریت دانشگاهی به یک نظام شورایی منجر شود.