بازشناسی مصادیق حیرت در برنامهدرسی اوان کودکی؛ تحلیل کیفی تجارب زیسته مربیان آموزشی
نویسندگان
1 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
2 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج. ایران
3 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران .
doi
10.22034/jcs.2025.485236.2354چکیده
مراکز پیشدبستانی در کردستان ایران به دلیل دسترسی نابرابر به منابع اولیه با چالشهای جدی در تعلیم و تربیت روبهرو هستند. این پژوهش پدیدارنگارانه به بررسی ادراکها و تجربههای مربیان از مفهوم «حیرت» و نقش آن در تقویت برنامۀ درسی پیشدبستان میپردازد. میدان پژوهش استان کردستان، بهویژه شهر مریوان بود و دوازده مربی بهصورت هدفمند و ناهمگون برای مصاحبۀ نیمهساختاریافته انتخاب شدند. دادهها بر پایۀ روش هفتمرحلهای هان و الیس (2019) و چارچوب مارتون و بوث (1997) تحلیل شد. نتایج سلسلهمراتبی از پنج طبقۀ متمایز را نشان داد: حیرت بهمنزلۀ کنجکاوی، تفکر اکتشافی، استدلالی، تحلیلی و شهودی. این پنج طبقه در قالب «فضای نتیجه» سازمان یافتند و روابط سلسلهمراتبی آنها ترسیم شد. افزون بر این، چهار مؤلفه شامل آگاهی، تعامل، هدف و پیامد ساختار این سلسلهمراتب را شکل دادند. در بعد نظری، پژوهش حاضر «حیرت» را عنصری کلیدی در برنامۀ درسی پیشدبستان معرفی میکند؛ عنصری که پیونددهندۀ کنجکاوی کودک با رشد فرایندهای تفکر اوست.
