طراحی برنامۀ فرادرسی (فعالیت فوق برنامه) به منظور تقویت مهارت تفکر خلاق در دانش آموزان پایۀ سوم دبستان
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان تهران
2 آموزگار دوره ابتدایی شهر تهران
doi
10.22034/jcs.2025.531647.2455چکیده
این مقاله با هدف طراحی برنامه فرادرسی یا فعالیت فوق برنامه برای تقویت مهارت تفکر خلاق در دانشآموزان پایه سوم دبستان انجام شد. برای انجام آن از روش کیفی و تحلیل محتوای مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۴ خبره مرتبط با تفکر خلاق یا برنامه فرادرسی استفاده شد. یافتهها نشان داد که یک برنامه فرادرسی یا فعالیت فوق برنامه مؤثر باید شامل مؤلفههایی مانند وظایف داوطلبانه گروهی، سازمانهای دانشآموزی، مشارکت محوری، استفاده از منابع فناورانه، همکاری با سازمانهای خارجی، بازدیدهای علمی و پروژههای خارج از مدرسه باشد. اهداف این برنامه دستیابی به مهارتهای تفکر، خودراهبری، خودانگیختگی و تعمیق دانش نظری است و محتوای آن باید مبتنی بر نیاز دانش آموزان، پژوهش محور، تعاملی و متنوع باشد. راهبردهای آموزشی پیشنهادی شامل روشهای مشارکتی، اکتشافی، ایفای نقش، بارش مغزی و فعالیتهای هنری است و ارزشیابی آن نیز باید از طریق خودارزیابی، فرایندمحور، مبتنی بر پرسش و پاسخ و پوشهای صورت گیرد. بنابراین بهطور معناداری به پرورش تفکر خلاق در دانشآموزان دوره ابتدایی کمک کند.