بازشناسی مؤلفههای استراتژی تخصص گرایی هوشمند دانشگاهها
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد و مدیریت مالی آموزش عالی، گروه مدیریت و برنامهریزی آموزشی، دانشگاه تهران، ایران
doi
10.52547/irphe.1401.1.93چکیده
استراتژی تخصصگرایی هوشمند دانشگاه یکی از سیاستهای اصلی اتحادیه اروپا در سالهای اخیر برای توسعه عملکرد منطقهای و رشد اقتصادی از طریق نظامهای دانشگاهی بوده است. با وجود این، تاکنون پژوهشی برای شناسایی مؤلفههای این استراتژی انجام نشده است. بنابراین، هدف این پژوهش شناسایی مؤلفههای استراتژی تخصص گرایی هوشمند دانشگاهها بود. این پژوهش کیفی با استفاده از راهبرد فراترکیب و تحلیل مضمون تدوین شد. در یافتهها علاوه بر استخراج مؤلفههای پانزدهگانه، پداگوژی تخصصی (روشهای آموزشیکارآمد و یادگیری محیطی)، پژوهش تخصصی (سیاستگذاری پژوهشی تخصصی، هدفمندسازی پژوهش و شبکهسازی پژوهش)، کارآفرینی دانشگاهی (پیوند مستمر دانشگاه با صنعت، نهادسازی کارآفرینی و توسعه ظرفیتهای همکاری پژوهشی با صنعت)، حکمرانی تخصصی (حکمرانی چندسطحی، حکمرانی تخصصی منطقهای و حکمرانی تخصصی در آموزشعالی)، مدیریت عمومی تخصصی (مدیریت کارآمد عمومی و نظارت و ارزیابی اثربخش دولتی)، مدیریت تخصصی آموزش عالی (مدیریت نوین در آموزش عالی و اشتغالآفرینی دانشگاه)، توسعه منطقهای تخصصی (اکوسیستم نوآوری منطقهای، جمعسپاری در تصمیمسازی و تصمیمگیری منطقهای، کارآفرینی منطقهای و سازگاری منطقهای دانشگاه)، توسعه سرمایه انسانی منابع انسانی (توسعه حرفهای اعضای هیئت علمی، دانشجویان و کارکنان)، فناوری اطلاعات و ارتباطات (آماری-فنی و نوآوریهای تکنولوژیکی)، مالیه دانشگاهی (تأمین و تخصیص منابع مالی دانشگاهی، برنامهریزی و مدیریت منابع مالی)، ظرفیتسازی سخت (ظرفیتسازی سخت عمومی و پژوهشی)، سازوکارهای قانونی (تدوین و بازنگری قوانین)، سازوکارهای تشوقی-حمایتی (توسعه سازوکارهای تشویقی و حمایتی)، توسعه ظرفیتهای فرهنگی (فرهنگ اجتماعی و دانشگاهی) و فضاسازی رقابتی (رقابت درون و فرای آموزش عالی)، الگوی شماتیک تخصصگرایی هوشمند دانشگاه نیز ترسیم شد. در پایان سیاستهای پیشنهادی برای نظام آموزشعالی ایران ارائه شده است.