تحلیل خوانش رتوریک انتقادی از نظر مخاطبان فیلم مستند سیاسی

نویسندگان

1 عضوهیات علمی دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی

2 عضو هیات علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jsal.2024.371515.666295
چکیده

در این مقاله قصد داریم با استفاده از رویکرد خوانش انتقادی و بوسیله مصاحبه با مخاطبان مطلع (متخصص) به تحلیل فنون اقناع(رتوریک) در دو فیلم مستندسیاسی بپردازیم. دو فیلم مستند «به روایت دربار» محصول صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و «ایران و غرب» محصول شبکه BBC به روش مصاحبه عمیق از نظر 16 دانشجوی تحصیلات تکمیلی (در رشته های سینما، مدیریت رسانه و ارتباطات، تاریخ، علوم سیاسی) به صورت انتقادی مورد تحلیل رتوریک انتقادی قرار می‎گیرد. چهار مقوله‌ی: 1- صداقت 2-عینیت و اسناد 3- اعتماد و اعتبار 4- جاذبه‌های انگیزشی و احساسی، شاخص‎های تحلیل رتوریک‎اند، که مخاطبان از این طریق به تحلیل فیلمها می‎پردازند.نتایج بدست آمده در 4بخش به صورت تفکیک شده فنون رتوریکی را در تولید و دریافت ژانر مستند سیاسی در اختیار قرار می‎دهد. همچنین مفاهیمی چون جهت گیری و موضع گیری در فیلم، گفتمانهای سازمانهای رسانه‎ای تولیدکننده فیلم و اهمیت سواد رسانه‎ای و سواد سیاسی-تاریخی از مفاهیم اصلی محسوب می‎شوند که تاثیر مستقیمی بر چرخه تولید و دریافت فنون اقناع در ژانر مستند سیاسی دارند.