اثر تنش آبی بر ویژگی‏های فیزیولوژیکی برگ و مقاومت به خشکی ژنوتیپ‎های مختلف پنبه

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات کشاورزی شاهرود، کارشناس

2 استاد دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران

3 استادیار گروه زراعت واصلاح نباتات پردیس کشاورزی ومنابع طبیعی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jci.2017.56633
چکیده

آزمایشی به صورت کرت‎های خرد شده در قالب بلوک کامل تصادفی در 3 تکرار در گلخانه و مزرعه در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گرمسار، در سال زراعی 93-92 انجام شد. کرت‎های اصلی به تنش و کرت‎های فرعی به ژنوتیپ‏های پنبه ‎اختصاص یافت. پس از ارزیابی 28 ژنوتیپ در گلخانه، ژنوتیپ‏های ورامین، خرداد، K8801 و ‏K8802 براساس ماده خشک در تنش به عنوان ارقام تجاری برتر انتخاب و در آزمایش مزرعه‏ای پاسخ آنها به تنش بررسی شد. در گلخانه تنش خشکی باعث کاهش RWC و تلفات رطوبتی برگ قطع شده (ELWL) گردید. ژنوتیپ‏ No.221، آریا، نارابرای و سپید از نظر RWC به سایر ژنوتیپ‏ها برتری داشتند. بیشترین ELWL در ژنوتیپ‏ آریا، K8802 و K8801 مشاهده شد که از رطوبت نسبی بالاتری هم برخوردار بودند. ELWL در شرایط تنش در ارقام ورامین و ساحل کمتر بود. در مزرعه‏ اثر دورهای آبیاری 9، 12، 18، 24 و 30 روزه بر عملکرد ورامین و خرداد و ژنوتیپ‏های K8801 و K8802 بررسی شد. دور آبیاری 9 روزه باعث افزایش عملکرد ارقام ورامین، خرداد و K8801 شد، اما با شاهد در یک سطح آماری بودند. در سطوح رطوبتی چهارم و پنجم عملکرد کاهش یافت. دور آبیاری 18 روزه نیز عملکرد را کاهش داد، اما با توجه به عدم تفاوت آماری و صرفه‏جویی، توصیه می‏شود پس از آبیاری‏های معمول تا شروع گل‏دهی (3 نوبت با فواصل 12 روزه)، از این دور آبیاری استفاده شود. توسعه کشت K8801 در مناطق مشابه می‏تواند ضمن کاهش مصرف آب باعث پایداری تولید شود.