بررسی گفتمانیِ امکان گفت وگوی تمدن اسلامی و تمدن غرب (مبتنی بر دو نامۀ رهبر معظم انقلاب به جوانان غربی)
نویسندگان
1 دکترای تاریخ تشیع و پژوهشگر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران
doi
چکیده
غرب، تمدن اسلامی را بهعنوان تمدن به رسمیت میشناسد، اما حاضر به «گفتوگو» با آن نیست و درمقابل از رویکردِ «برخورد» استفاده میکند؛ این امر مسئلهای اساسی بین تمدن اسلامی و تمدن غرب است. نخستین و مهمترین گام نظریهپردازان سیاسی غرب برای برخورد، آن است که امکان گفتوگو بین تمدن اسلامی و تمدن غرب را از بین ببرند. با مراجعه به دو نامة رهبر معظم انقلاب به جوانان غربی، استفاده میشود که غرب بدین منظور، با گفتمانسازی بر محور نشانه «تزویر» میکوشد به جهانیان القا کند که تمدن اسلامی از ظرفیت گفتوگوی بیناتمدنی برخوردار نیست. غرب در این مسیر، از حربههایی چون اسلامهراسی و برچسبزنی به مسلمانان استفاده میکند. درمقابل تمدن اسلامی با تمسک به نشانه «آگاهی»، باید به دنبال فراهم آوردن امکان گفتوگو باشد. در این مقاله با روش گفتمانی، این دو رویکرد در دونامه رهبر معظم انقلاب در قالب گفتمان، مفصلبندی، و زمینههای هژمونیک شدن هریک بررسی شده است. امام خامنهای در پی گفتمانیاند که شرایط مناسب برای گفتوگوی تمدن اسلامی با اهالی تمدن غرب و نه نظریهپردازان و سیاستمداران تمدن غربی، را مهیا سازد؛ چراکه اینان با مقاصدی، به دنبال برخورد تمدنیاند.