مبانی، مؤلفه ‎ها و شاخص ‎های مدرسه تمدن‎ ساز اسلامی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استادیار برنامه ریزی درسی پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق، قم، ایران

doi
چکیده

آموزش از ارکان مهم فرهنگ و تمدن است و نهادهای آموزشی نقشی حساس و تعیین‎ کننده در تمدن ‎سازی برعهده دارد. هدف از انجام این پژوهش، دستیابی به مبانی، مؤلفه ‎ها و شاخص ‎های مدرسه تمدن‎ساز اسلامی است. این پژوهش، کیفی و روش آن نظریه برخاسته از داده‎ ها و طرح نوخاسته گلیزر است. مشارکت‎ کنندگان تحقیق شامل دوازده نفر از اعضای هیئت ‎علمی دانشگاه در زمینه علوم تربیتی و نه عضو هیئت‎ علمی در زمینه تمدن اسلامی بودند که با روش نمونه ‎گیری هدفمند انتخاب شدند. برای تحلیل داده ‎ها از روش تحلیل مضمون دپوی و گیلتین استفاده شده است. درباره مؤلفه ‎های مدرسه تمدن ‎ساز اسلامی، پنج مقوله اصلی برنامه درسی، رهبری بینش‎مند، جوّ سازمانی مدرسه، عوامل فرهنگی و منابع انسانی بر پنج مبنای خداشناسی، هستی ‎شناسی، معرفت‎ شناسی، انسان ‎شناسی و ارزش‎ شناسی و یازده مؤلفه خدامحوری، عدالت، جهان ‎شمولی، عاقبت ‎اندیشی، کرامت انسانی، علم، خردورزی، آزاداندیشی، اخلاق، تساهل و مدارا و مجاهدت حاصل شد. در زمینه سیاست ‎ها و اقدامات 73 کد باز و نوزده مقوله شناسایی شدند. درنهایت الگویی به منظور تحقق مدرسه تمدن ‎ساز اسلامی طراحی و تدوین شده است.