زمان بندی فرود و پرواز هواپیماها بر روی باندها با در نظر گرفتن محدودیت در تعداد مکان استقرار هواپیما

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، گروه مهندسی صنایع، تهران، ایران

2 دانشکده مهندسی صنایع، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران، ایران

3 دانشجوی دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، گروه مهندسی صنایع، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، گروه مهندسی صنایع، تهران، ایران

doi
10.22119/jte.2025.90051
چکیده

در این مقاله، به مسئله زمان‌بندی فرود و پرواز هواپیماها به صورت هم‌زمان بر روی چندین باند با در نظرگرفتن محدودیت در تعداد مکان های استقرار هواپیما (Parking space) با تابع هدف کمینه ­سازی دیرکرد وزنی کل پرداخته می­ شود. این قبیل مسائل در قالب زمان‌بندی ماشین­ ها همراه با زمان آمادگی (Ready time)، زمان هدف (Target time) و زمان ضرب ­العجل (Deadline)، مدل­ سازی می ­شود. به منظور اجتناب از پدیده‌ی ارتعاش ناشی از فرود یا پرواز هواپیماها (Wake-vortex effects)، بازه زمانی مشخصی را بعد از فرود و پرواز هواپیماها در نظر می‌گیرند. نظر به احتمال رخداد چنین محدودیت­ هایی در پاره­ای از اوقات در فرودگاه‌ها، با هدف برنامه‌ریزی در رویارویی هر چه بهتر با چنین مسائلی، مدل برنامه ­ریزی عدد صحیح مختلط (MIP) ارائه می­ شود. در این مقاله، از الگوریتم فراابتکاری کرم شب ‌تاب (Firefly algorithm) برای حل مدل استفاده می­ شود. در نهایت، عملکرد این الگوریتم پیشنهادی با استفاده از مجموعه‌ای مسائل معیار، مورد ارزیابی قرار می­گیرد که رضایت ­بخش بودن عملکرد الگوریتم را نشان می ­دهد.