استفاده از مدل MIROC-ESM در بررسی شرایط هیدرو- اقلیمی حوضه آبخیز کوچک مقیاس تحت اثر تغییر اقلیم

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز

2 گروه مهندسی آب، قطب علمی هیدروانفورماتیک، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز

doi
10.22034/ceej.2019.8956
چکیده

چرخه هیدرولوژی در حوضه رودخانه­ها و منابع آب قابل دسترس در مناطق نیمه خشک جهان به شدت تحت تأثیر تغییرات اقلیم و افزایش بیش از حد انتشار گازهای گلخانه­ای قرار دارند. هدف این تحقیق بررسی اثرات تغییرات اقلیم بر شرایط اقلیمی حوضه آبخیز زشک- ابرده در استان خراسان رضوی می­باشد. مدل SWAT توسط الگوریتم SUFI-2 با هدف بهبود نتایج شبیه­سازی دبی حوضه مورد واسنجی و اعتبارسنجی قرار گرفت. مدل MIROC-ESM از سری مدل­های گزارش پنجم هیأت بین­الدول تغییر اقلیم (Coupled Model Intercomparison Project; CMIP5) جهت بررسی اثرات تغییر اقلیم بر مؤلفه­های هیدرو- اقلیمی حوضه و تحت چهار سناریوی انتشار (Representative Concentration Pathways; RCPs) به نام­های6/2، 5/4، 0/6 و 5/8 و در سه بازه زمانی آینده نزدیک (2042-2014)، میانی (2071-2043) و دور (2100-2072) مورد استفاده قرار گرفت. همچنین، روند تغییرات حوضه با استفاده از آزمون من- کندال مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تغییرات درجه تحت سناریوهای RCP4.5 و RCP6.0 در دوره زمانی آینده نزدیک و میانی و آینده دور (RCP6.0) از یک روند معنی­دار افزایشی تبعیت می­کند. از طرف دیگر، مؤلفه بارش در تمامی سناریوها از تغییرات کاهشی غیرمعنی­داری پیروی می­کند. همچنین، تغییرات رواناب تحت سناریوی RCP4.5 و در دوره­های زمانی آینده میانی و دور و تحت سناریوی RCP8.5 و در آینده دور از روند معنی­دار کاهشی تبعیت می­‏کند. به طور کلی، میزان درجه حرارت در یک مسیر افزایشی پیش می­رود، در حالی که مقادیر بارش و رواناب یک جابجایی کاهشی را تا انتهای قرن 21 در حوضه دنبال می­کنند.