طراحی الگوی دانش موضوعی-تربیتی برای معلمان فیزیک در مبحث الکترواستاتیک

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای برنامه ریزی درسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

3 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

doi
10.22034/jcs.2025.475472.2328
چکیده

هدف این مطالعه، طراحی الگوی دانش موضوعی-تربیتی برای معلمان فیزیک است. این پژوهش در دو مرحله تدوین الگو و اعتبار‌سنجی الگو، با رویکردهای ترکیبی و کمی انجام گرفته است. در مرحله اول، تعداد 11 نفر با اشباع نظری، به‌صورت هدفمند انتخاب شده و مصاحبه‌های نیمه‌ساختار‌یافته ‌انجام شدند. مصاحبه‌ها با روش پدیدارشناسی بررسی و مضامین اصلی و فرعی شناسایی شدند؛ الگوی دانش موضوعی-تربیتی معلمان فیزیک در مبحث الکترواستاتیک با هشت مضمون اصلی – جهت‌گیری معلم، دانش هدف‌گذاری و سازمان‌دهی محتوا، آگاهی از درک دانش‌آموزان، شناخت دانش‌آموزان، راهبردهای تدریس، خودکارآمدی معلم، دانش فناورانه، و دانش ارزشیابی – طراحی گردید. این الگو با تهیه پرسشنامه محقق ساخته مورد اعتباربخشی قرار گرفت. 199 نفر از جامعه آماری معلمان فیزیک استان آذربایجان غربی به عنوان نمونه انتخاب شدند و پرسشنامه به اجرا درآمد. داده‌ها با شیوه تحلیل اکتشافی و تحلیل عاملی بررسی شدند. نتایج نشان دادند که الگوی طراحی‌شده برای دانش موضوعی-تربیتی معلمان فیزیک از اعتبار لازم برخوردار است.