فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تمدن‎سازی و طرح ایده‎های کارکردگرا در ساخت تمدن، یکی از آرمان‎های بزرگ حاکم بر ایدئولوژی‎های جهان از گذشته تا به امروز بوده است. تمام مکاتب فکری با ادعای ساخت جامعه‎ای متمدن که از توان رفع نیازهای جوامع انسانی برخوردار است، به بسط نظریه‎های تمدنی اقدام کرده‎اند. دین اسلام یکی از این مکاتب فکری است که از زمان ظهور تاکنون، توانسته است پتانسیل اندیشگانی خود را با تکیه بر منبع وحی در جهت ایجاد تمدنی الهی-انسانی به منصه ظهور برساند. این دین با هدف انتظام‎بخشی به ساحت زندگی انسان در دو بعد فردی و اجتماعی در چهارچوب تمدن، اهتمام ویژه‎ای به علوم مبذول داشته است. فقه یکی از علوم دارای اهمیت در تمدن‎سازی اسلامی است که در همه ادوار تاریخ اسلام، به‎عنوان یک ابزار بنیادین در تمدن‎سازی مورد استفاده قرار گرفته است. این علم با ارائه نظریاتی در دو بعد خرد (شخصی) و کلان (انسان، جامعه و جهان)، مهم‎ترین دانش بومی اسلام است که توان تأسیس تمدن را داراست. امام خمینیŠ از اندیشمندان اسلامی در عصر معاصر هستند که همت خود را بر آن داشتند تا روشی را با تکیه بر دانش فقه به منظور احیای تمدن اسلامی ارائه دهند.مقاله پیش رو با روشی توصیفی-تحلیلی تلاش دارد کارکرد فقه را در تمدن‎سازی اسلامی با تکیه بر مبانی فکری امام خمینیŠ مورد بحث قرار دهد. یافته‎های پژوهش نشان می‎دهد: 1. فقه به‎عنوان یکی از مبانی اصلی اندیشه امام خمینیŠ نقش اساسی را در ایجاد این تمدن برعهده دارد؛ 2. در اندیشه امام خمینیŠ محدود ساختن فقه در امور فردی، در مخالفت قطعی با هدف شارع از وضع احکام بوده است؛ 3. امام خمینیŠ حکومت در اسلام را مصداق عینی فقه در حل بحران‎های جامعه و نشان‎دهنده جنبه عملى فقه می‎دانند؛ 4. در نظر حضرت امام، هدف شارع از وضع احکام در کنار نظم‎بخشی و قانون‎مداری در رفتار فردی، حمایت از ساختن جامعه‎ای همراه با قانون (شرع) است که این جامعه به ساختن تمدن شایسته انسان الهی مبادرت ورزد.