بررسی آزمایشگاهی اثر آرایش روزنه های مکش رسوب بر عملکرد روش لوله دفن شونده در لایروبی مخازن
نویسندگان
1 هیئت علمی گروه مهندسی رودخانه ها و سواحل، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری
2 دانشجوی دکتری گروه سازه های آبی دانشگاه تربیت مدرس
3 دانشیار گروه سازه های آبی - دانشکده کشاورزی - دانشگاه تربیت مدرس
4 استاد گروه سازه های هیدرولیکی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.30482/jhyd.2015.11814چکیده
روشهای لایروبی سیفونی رسوبات برای حل مسأله رسوبگذاری مخازن سدها بهطور گسترده در دهههای اخیر مورد مطالعه قرار گرفتهاند. این روشها برخی معایب مانند صرف انرژی اضافی، توقف در بهرهبرداری مخزن، هدر رفت آب، تخلیه رسوب بیش از ظرفیت حمل پاییندست و غیره را ندارد. تخلیه سیفونی رسوبات توسط لوله مکش دفنشونده خودکار، از مهمترین روشهای لایروبی سیفونی است که در آن بدون نیاز به انرژی اضافی و تنها با استفاده از انرژی پتانسیل ناشی از اختلاف تراز آب بالادست و پاییندست، رسوبات از طریق روزنههایی که در قسمت تحتانی لوله مکش قرار گرفتهاند، مکش مییابند و تخلیه میشوند. در این مطالعه، با استفاده از لوله مکش به قطر داخلی 61 میلیمتر، تأثیر آرایش روزنههای تحتانی با قطر 16 و 30 میلیمتر در سه فاصله متفاوت بین روزنهها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که آرایش روزنهها تأثیر چشمگیری بر عملکرد روش دارد و در هر دو قطر روزنه تحتانی، هنگامی که روزنهها تنها بر روی قسمت خم لوله مکش قرار گرفتهاند، عملکرد روش دارای بیشترین مقدار است. همچنین فاصله بین روزنهها بر کارایی روش تأثیرگذار است و نهایتاً طرحی از روزنهها که دارای قطر روزنه تحتانی30 میلیمتر و فاصله بین روزنهها برابر 90 میلیمتر است (مجموعاً پنج روزنه تحتانی در قسمت خم) با متوسط غلظت خروجی 41/3 درصد حجمی، دارای بهترین عملکرد است.