تأثیر شکل فیزیکی یونجه و فرآوری دانه جو بر ابقای نیتروژن، فعالیت آنزیم‌های سلولایتیک، فراسنجه‌های خون و جمعیت میکروبی شکمبه در بره‌های پرواری نژاد دالاق

نویسندگان

1 گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 مرکز تحقیقات جهاد کشاورزی گرگان ایران.

3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

4 گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

5 گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

6 گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22067/ijasr.2022.77388.1084
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر شکل فیزیکی علوفه یونجه و فرآوری دانه جو بر ابقای نیتروژن، فعالیت آنزیم­های سلولایتیک، فراسنجه­های خون و جمعیت میکروبی شکمبه در بره­های پرواری نژاد دالاق از 30 رأس بره نر 2/1±5/3 ماهه با میانگین وزن1/1±17 کیلوگرم استفاده شد. این آزمایش در قالب طرح فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور اصلی شامل شکل فیزیکی علوفه (خرد شده در مقابل پلت شده) و فرآوری دانه جو (کامل، آسیاب شده و فلیک شده) که در یک دوره 98 روزه (14روز عادت‌پذیری و 84 روز دوره اصلی) با شش تیمار و پنج تکرار انجام شد. جیره­های آزمایشی از نظر محتوی پروتئین و انرژی برابر بودند و شامل: 1- یونجه خرد شده با دانه کامل جو، 2- یونجه خرد شده با دانه جو آسیاب شده، 3- یونجه خرد شده با دانه جو فلیک شده، 4- یونجه پلت شده با دانه کامل جو، 5- یونجه پلت با دانه جو آسیاب شده، 6- یونجه پلت با دانه جو فلیک شده، بودند. نمونه‌گیری از مایع شکمبه سه ساعت بعد از خوراک­دهی و خون‌گیری در هفته ماقبل آخر دوره پرواربندی، انجام شد. یونجه پلت در مقایسه با یونجه خرد شده باعث افزایش نیتروژن مصرفی و نیتروژن هضم شده گردید (05/0>P)، امّا بر ابقای نیتروژن تأثیر معنی‌داری نداشت (05/0<P). تیمار جو فلیک منجر به افزایش تعداد کل باکتری­ها و پروتوزوآی شکمبه نسبت به دانه جو کامل و آسیاب شده شد (05/0>P). مقدار گلوکز خون بره­ها به‌طور معنی‌دار در تیمار دریافت‌کننده جو فلیک شده، بیشتر از جو کامل و آسیاب شده و مقدار نیتروژن اوره‌ای خون به‌طور معنی‌دار کمتر بود (05/0>P). به‌طور کلی، علوفه یونجه به‌صورت پلت شده و جو به‌صورت فلیک شده، در جیره گوسفند پرواری به‌دلیل روند افزایشی در هضم نیتروژن، کاهش معنی‌دار در نیتروژن اوره‌ای خون و روند افزایشی در تعداد کل باکتری‌ها و آنزیم‌های میکروکریستالین سلولاز و کربوکسی متیل سلولاز شکمبه سبب بهبود عملکرد شکمبه‌ و در نهایت، موجب تضمین سلامت دام می­شود.