مطالعات تمدنی در ایرانِ پس از انقلاب اسلامی
نویسندگان
1 استادیار تاریخ و تمدن اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران
doi
چکیده
این نوشتار در پی تبیین مطالعات تمدنی در ایران پس از انقلاب اسلامی سال 1357 است. هرچند مطالعات تمدنی پیش از انقلاب اسلامی نیز وجود داشته است، لیکن با رخداد انقلاب، تحولات مبنایی در محتوا و غایتِ این گونه از مطالعات پدید آمد. موضوع «تمدن» در دورۀ قبل از انقلاب، به معنای تجدد و مدرنیزاسیون به کار میرفت که نسبتی با دین و اسلام نداشت، ولی «تمدن» در دورۀ بعد از انقلاب، همراه با فحوای اسلامی و برای تحقق جامع اسلام در جهان امروز مسلمانان مطرح شد و در ادبیات رهبران و نخبگان انقلاب به عنوان یک استراتژی گذار از وضعیت کنونی دنیای اسلام پی گرفته شد. آنچه در این مقاله آمده است، اشاره به مراکز و فعالیتهای تمدنی در حوزه و دانشگاهِ بعد از انقلاب اسلامی است. هرچند این فعالیتها و این مطالعات در دورۀ پساانقلاب هنوز فربه نشده و نضج لازم را نیافته است، لیکن از رهگذر این مطالعات، گامهای مهمی در حوزه نظریۀ تمدنی، و همینطور گامهای مهمتری در شکلگیری رویکرد تمدنی برداشته شده است.
