مطالعه عددی تأثیر نفوذپذیری آبشکنها بر الگوی فرسایش و رسوبگذاری در قوس 90 درجه ملایم
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه رازی، کرمانشاه
2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
3 دانشگاه رازی-پردیس کشاورزی و منابع طبیعی-دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی-گروه مهندسی آب
doi
10.22034/ceej.2018.8238چکیده
رودخانه تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند زمینشناسی منطقه، توپوگرافی دره رودخانه، خصوصیات مواد آبرفتی سیلابدشت رودخانه، مشخصات هیدرولوژیکی حوضه آبریز، شرایط هیدرولیکی جریان و نیز نحوه بهرهبرداری بشر از آن، تمایل طبیعی به دستیابی به تعادل پویا دارد. طبیعت تغییرپذیری برخی از عوامل فوق سبب میگردد تا رودخانه حتی در کوتاه مدت و در بازههای مختلف آن همواره در معرض تغییر و تحول باشد. این تغییرات به ویژه در قوس رودخانهها مشهودتر است. در مسیرهای قوسی وجود جریان حلزونی باعث فرسایش شدید ساحل خارجی، بخصوص در سواحل فرسایشپذیر میشود. یکی از روشهای ساماندهی رودخانهها در محل قوسها استفاده از آبشکنها است. در مطالعه حاضر از مدل عددی CCHE2D برای شبیهسازی الگوی جریان و رسوب در یک قوس 90 درجه ملایم، همراه و بدون حضور آبشکنهای دارای طول معادل 20% عرض مجرای قوس، استفاده شد و تأثیر نفوذپذیری آبشکنها بر الگوی رسوبگذاری و فرسایش مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور از سه درصد نفوذپذیری 20%، 30% و 50% برای آبشکنها استفاده شد. نتایج نشان میدهندکه با افزایش درصد نفوذپذیری آبشکنها، بیشینه عمق آبشستگی و ارتفاع رسوبگذاری کاهش مییابد. به عنوان مثال حداکثر میزان فرسایش در آبشکنهای با نفوذپذیری 50%، به ترتیب 09/13و 65/20 درصد نسبت به آبشکنهای با نفوذپذیری 30% و 20% کاهش یافته است.