ساخت، روایی سنجی و اعتباریابی چک‌لیست تشخیصی ناتوانی‌های یادگیری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سنجش و اندازه‌گیری، دانشگاه علامه طباطبائی. تهران. ایران.

2 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی / مدرس مدعو دانشگاه پیام نور نجف‌آباد، اصفهان، ایران

3 دانشجوی دکتری رشته روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 دانشیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22054/jem.2022.61804.2193
چکیده

پژوهش حاضر با هدف ساخت، روایی‌سنجی و اعتباریابی چک‌لیست تشخیصی ناتوانی‌های ‌یادگیری انجام شد. با توجه به اهداف و ماهیت تحقیق از روش پژوهش ‌توصیفی و از نوع آزمون‌سازی استفاده شده است. جامعه‌آماری پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان مدارس مقطع ابتدایی (دوره ‌اول و دوم) شهر نجف‌آباد می‌باشند. نمونه آماری شامل 180 دانش‌آموز است که به روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند. روائی مقیاس با استفاده از تحلیل ‌عاملی‌ تائیدی انجام شد و جهت بررسی پایایی مقیاس، ضرایب آلفای‌کرونباخ و روش دو نیمه‌کردن به‌کار گرفته شد. نتایج نشان داد ضریب ‌پایایی کل چک‌لیست تشخیصی ناتوانی‌های ‌یادگیری کودکان دبستانی و ضریب پایایی10 زیرمقیاس آن در سطح قابل قبولی قرار دارد. همچنین نتایج تحلیل عاملی تأییدی، روائی‌سازه مدل10 عاملی را تأیید می‌نماید. همبستگی بین چک‌لیست تشخیصی ناتوانی‌های یادگیری و آزمون غیررسمی خواندن، نوشتن و ریاضی نیز محاسبه شد که بیانگر روایی ملاکی چک‌لیست بود. بنابراین چک‌لیست مذکور با 87 گویه از پایایی و روایی مناسب برای ارزیابی و سنجش 10 حوزه ادراک‌ فضایی، سازماندهی، مهارت‌های ‌اجتماعی-هیجانی، مهارت‌های ‌حرکتی، توجه و تمرکز، مهارت‌زبانی، مهارت‌ خواندن، مهارت‌ نوشتن، مهارت‌های نگارشی و ریاضیات در دانش‌آموزان دبستانی برخوردار است. از آنجایی‌که به‌کارگیری روش‌های ارزیابی متنوع، امکان تشخیص و شناسایی همه جانبه مشکلات یادگیری در دانش‌آموزان و ارائه حمایت‌ به موقع را فراهم می‌نماید، پیشنهاد می‌شود از این چک‌لیست در جهت ارزیابی و تشخیص ناتوانی‌های یادگیری در دانش‌آموزان دبستانی استفاده شود.

کلیدواژه‌ها