الگوی تحقق فرهنگ تمدن‎سازاسلامی در نظام تربیتی

نویسندگان

1 گروه مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استادیار برنامه ریزی درسی پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (ع)، قم، ایران

doi
چکیده

هدف از انجام این پژوهش، دستیابی به الگویی برای تحقق فرهنگ تمدن‎ساز اسلامی در نظام تربیتی است. ماهیت زمینه‎ای فرهنگ تمدن‎ساز اسلامی در نظام تربیتی، ایجاب می‎کند که برای تحقق و توسعه‎ی آن، ابتدا فرایندها و سازوکارهای خاص آن، شناخته شوند. بنابراین این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این سوال بوده است که: «فرهنگ فرهنگ تمدن‎ساز اسلامی برای نظام تربیتی چگونه محقق می‎شود؟». برای این منظور از روش تحقیق کیفی، به شیوه نظریه برخاسته از داده‎ها استفاده شده است. مصاحبه‎های عمقی با متخصصین تمدنسازی اسلامی و فرهنگ و ارتباطات که در زمینه‎ی فرایند مورد مطالعه، صاحب اثر و تجربه بودند، صورت گرفت که با روش نمونه‎گیری هدفمند انتخاب شدند. برای تحلیل داده‎ها از روش تحلیل مضمون استراس و کوربین استفاده شد. تحلیل مصاحبه‎ها و همچنین اسناد و مطالعات مرتبط، منجر به شکل‎گیری نظریه شد. الگوی به دست آمده از این پژوهش نشان می‎دهد، عوامل علی که منجر به تحقق فرهنگ فرهنگ تمدن‎ساز اسلامی برای نظام تربیتی می‎شود، سنجش آغازین، حاکمیت ارزش و برنامه درسی است و جامعه، جو سازمانی و اهداف سازمانی، ابزار در دسترس دانشجو به عنوان عامل‎های محیطی بر مطلوبیت ایجاد فرهنگ تمدنساز اسلامی موثر است که چنانچه امور فوق مسیر تحقق را امکان‎پذیر نماید، راهبردهای تقویت بنیه دینی، همراهی با تغییرات، سواد رسانه‎ای، توانمندسازی خانواده، توانمندسازی مدیران و کادر اداری، آموزش مبتنی بر بافت، انگیزش، توانمندسازی معلمان و مشارکت ذینفعان را پیش می‎گیرد که در نتیجه‎ی آنها، فرهنگ تمدن‌ساز اسلامی شکل می‎گیرد.