الگوی تحقق فرهنگ تمدنسازاسلامی در نظام تربیتی
نویسندگان
1 گروه مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 استادیار برنامه ریزی درسی پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (ع)، قم، ایران
doi
چکیده
هدف از انجام این پژوهش، دستیابی به الگویی برای تحقق فرهنگ تمدنساز اسلامی در نظام تربیتی است. ماهیت زمینهای فرهنگ تمدنساز اسلامی در نظام تربیتی، ایجاب میکند که برای تحقق و توسعهی آن، ابتدا فرایندها و سازوکارهای خاص آن، شناخته شوند. بنابراین این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این سوال بوده است که: «فرهنگ فرهنگ تمدنساز اسلامی برای نظام تربیتی چگونه محقق میشود؟». برای این منظور از روش تحقیق کیفی، به شیوه نظریه برخاسته از دادهها استفاده شده است. مصاحبههای عمقی با متخصصین تمدنسازی اسلامی و فرهنگ و ارتباطات که در زمینهی فرایند مورد مطالعه، صاحب اثر و تجربه بودند، صورت گرفت که با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. برای تحلیل دادهها از روش تحلیل مضمون استراس و کوربین استفاده شد. تحلیل مصاحبهها و همچنین اسناد و مطالعات مرتبط، منجر به شکلگیری نظریه شد. الگوی به دست آمده از این پژوهش نشان میدهد، عوامل علی که منجر به تحقق فرهنگ فرهنگ تمدنساز اسلامی برای نظام تربیتی میشود، سنجش آغازین، حاکمیت ارزش و برنامه درسی است و جامعه، جو سازمانی و اهداف سازمانی، ابزار در دسترس دانشجو به عنوان عاملهای محیطی بر مطلوبیت ایجاد فرهنگ تمدنساز اسلامی موثر است که چنانچه امور فوق مسیر تحقق را امکانپذیر نماید، راهبردهای تقویت بنیه دینی، همراهی با تغییرات، سواد رسانهای، توانمندسازی خانواده، توانمندسازی مدیران و کادر اداری، آموزش مبتنی بر بافت، انگیزش، توانمندسازی معلمان و مشارکت ذینفعان را پیش میگیرد که در نتیجهی آنها، فرهنگ تمدنساز اسلامی شکل میگیرد.