فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه سامانه حمل‌ونقل ریلی مسافران، یکی از بهترین گزینه‌ها در کلان‌شهرها به شمار می‌رود. افزایش روزافزون تعداد مسافران که از این سامانه، توجه بیشتری را به موضوع  ایمنی جمعیت معطوف می‌سازد. ازآنجاکه ایستگاه‌های مترو دارای محدودیت فضایی‌اند؛ بروز هر رخداد غیرمنتظره‌ای، می‌تواند موجب وحشت، آسیب و تلفات مسافران شود. لذا بهبود ظرفیت تخلیه ایستگاه‌ها، از دغدغه‌های مدیران شهری محسوب می‌شود. هدف از این پژوهش، ارزیابی و بهبود ظرفیت تخلیه اضطراری در ایستگاه‌های مترو، از طریق تجزیه‌وتحلیل عوامل کالبدی-مدیریتی، و تأثیرگذاری  آن بر مدت‌زمان تخلیه کامل ایمن و جمعیت است. این مولفه ها شامل: بهره‌گیری از پله‌های برقی مخالف، هدایتِ بخشی از جمعیت به پله‌های فرار و حذف دستگاه‌های کنترل خروج مسافران است. روش تحقیق حاضر، به لحاظ ماهیت، کاربردی و از نوع توصیفی-تحلیلی و نتایج آن، تبیینی است. در این مقاله، با بهره‌گیری از رویکرد عامل-محور، جهت شبیه‌سازی خروج اضطراری جمعیت، بر اساس سناریوهای محتمل؛ اقدام به ارزیابی و تبیین مؤلفه‌های مؤثر بر مدت‌زمان تخلیه جمعیت در شرایط اضطراری شده است. یافته‌های این پژوهش نمایانگر آن بوده است که حذف گیت‌های کنترل مسافران در مسیر خروج، تأثیر اندکی بر مهلت خروج مسافران داشته درصورتی‌که تغییر چرخش حرکت پله‌های برقی و همسوسازی آن، این مدت را از 414 ثانیه به 400 ثانیه تقلیل می‌دهد. امکان بهره‌برداری از پله‌های فرار در دو سوی انتهایی سکو، مهلت تخلیه را به 299 ثانیه و تجمیع تمهیدات مذکور، مهلت تخلیه را به 297 ثانیه می‌تواند کاهش دهد. نتیجه این‌که: با شناسایی مؤلفه‌های مؤثر و محتمل، و مدیریت آگاهانه آن‌ها، امکان کاهش مدت‌زمان تخلیه و درنتیجه کاهش آسیب‌ها و تلفات انسانی، در شرایط اضطراری وجود دارد.