ارزیابی میزان ریسک در گذرگاه‌های همسطح ریل و جاده با استفاده از مدل آلکام

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی حمل و نقل ریلی، دانشکده مهندسی راه آهن، دانشگاه علم و صنعت ایران، ایران

2 کارشناس ارشد، گروه مهندسی ایمنی در راه آهن، دانشکده مهندسی راه آهن، دانشگاه علم و صنعت ایران، ایران

doi
10.22119/jte.2024.467261.2712
چکیده

سیستم حمل‌و‌نقل ریلی ایمن‌ترین شیوه حمل‌و‌نقل زمینی برای حمل انبوه بار و مسافر  است. یکی از چالش های مهم سیستم حمل و نقل ریلی وقوع  تصادفات در ﺗﻘﺎﻃﻊ ﻫﺎی ﻫﻤﺴﻄﺢ رﯾﻞوﺟﺎده است. زیر ساخت مورد استفاده در گذرگاه های همسطح ریل و جاده غالبا بصورت یکی از گزینه های زیرگذر،  روگذر و یا تقاطعات همسطح است. در حال حاضر گذرگاه های همسطح در ایران با استفاده از شاخص ریسک IP1   اولویت بندی می شوند. در این تحقیق، روش‌های مختلف ارزیابی ریسک در گذرگاه های همسطح ریل و جاده در کشورهای مختلف بررسی شده است و سپس با بررسی داده‌های راه‌آهن ایران و شرایط موجود زیر ساخت ها در گذرگاه های همسطح و همچنین سوانح رخ داده در ده سال اخیر در این گذرگاه ها،  عوامل اصلی وقوع سوانح شناسایی شده است. از مسائل مهم در تعیین ریسک،  شناسایی روش‌های مناسب ارزیابی ریسک و بکار گیری روش مناسب میباشد، لذا با استفاده از روش آلکام2 که اولین بار در کشور استرالیا معرفی شده است،  میزان ریسک در تقاطع‌های همسطح راه آهن ایران بر اساس هر منطقه ارزیابی و محاسبه شده است. از آنجایی که روش آلکام علاوه بر درنظر گرفتن مشخصه‌های فیزیکی گذرگاه،  عامل مواجهه و پیامد را برای اولویت‌بندی گذرگاه‌ها در نظر می‌گیرد،  در نتیجه روش پیشنهادی منجر به محاسبه عدد ریسک و اولویت‌بندی دقیق تر تقاطع‌ها می‌گردد. بر اساس یافته های این تحقیق، در بین گذرگاه های مورد بررسی،  یک تقاطع در خراسان (شهید مطهری-فریمان) و 5 تقاطع در ناحیه تهران به ترتیب: پیشوا-ورامین،  بهرام-ورامین،  ری-بهرام،  تپه سفید-تهران و  ورامین-پیشوا بیشترین عدد ریسک را دارند و می‌توان این گذرگاه را به عنوان پر خطرترین گذرگاه همسطح ریل و جاده در ایران نامید. در نهایت با توجه به شرایط موجود در مناطق پر‌ ریسک و با در نظر گرفتن علل اصلی وقوع سوانح در این مناطق به ارائه‌ راهکارهایی جهت کاهش ریسک پرداخته شده است.