جستاری در شناخت مؤلف راستین مرزبان نامه تبری
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
doi
10.48308/hlit.2020.98955چکیده
مرزباننامه کتابی است مشتمل بر حکایتها و تمثیلها که مرزبان آن را به زبان قدیم تبرستان نوشت. در سال 598 هـ.ق. محمدبن غازی ملطیوی و در نیمة نخست قرن هفتم، سعدالدین وراوینی آن را به فارسی برگرداندند و یکی از مهمترین آثار ادب فارسی ساختند. اثری که با وجود ارزش و شهرت فراوان، همچنان در هویت نگارندة آن جای تردید است؛ عنصرالمعالی کیکاوس، صاحب قابوسنامه و ابناسفندیار، صاحب تاریخ تبرستان، مؤلف مرزباننامه را «مرزبانبن رستمبن شروین» میدانند اما سعدالدین وراوینی، مؤلف آن را «مرزبانبن شروین» ذکر میکند که داعیة سلطنت نداشت اما پدرش شروین همان پادشاه پنجم باوندیه کیوسیّه است. قدما و متأخرین نیز هریک نظراتی در این باب دادهاند. پژوهش حاضر که به روش کتابخانهای انجام شده، پس از تحلیل و نقد نظریات مطرح شده، با استناد به منابع تاریخ تبرستان به اثبات میرساند که گفتة وراوینی در ذکر نام مؤلف مرزباننامه درست است؛ نه قول عنصرالمعالی کیکاوس و ابن اسفندیار.
