اثر تنش خشکی و محلولپاشی آهن و روی بر برخی صفات بیوشیمیایی گیاه دارویی زیره سبز
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران
2 دانشیار گروه بیوتکنولوژی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران
3 استادیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد، ایران
4 استاد گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران
5 استاد، گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران،
6 استادیار گروه فیزیولوژی، پژوهشکدۀ بیوتکنولوژی کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22059/jci.2015.55136چکیده
بهمنظور بررسی اثر تنش خشکی و محلولپاشی آهن و روی بر برخی صفات بیوشیمیایی گیاه دارویی زیرۀ سبز، آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار، در گلخانۀ پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی کرمان در سال 1391 اجرا شد. در این آزمایش، عامل تنش در سه سطح 70 درصد (شاهد)، 50 درصد (ملایم) و 30 درصد (شدید) ظرفیت زراعی و عامل محلولپاشی در چهار سطح آب (شاهد)، آهن، روی و مخلوط آهن و روی با غلظت 5 در 1000 بودند. محلولپاشی آهن و روی در شرایط تنش خشکی تأثیر معناداری بر برخی صفات داشت، بهطوری که بیشترین مقدار پروتئینهای محلول و پرولین بهترتیب 12/4 و 52/364 میلیگرم بر گرم وزن تر برگ و بیشترین مقدار قندهای محلول 62/5 میلیگرم بر گرم وزن خشک برگ، از کاربرد همزمان این دو عنصر تحت شرایط تنش شدید بهدست آمد. همچنین محلولپاشی در شرایط تنشملایم و شدید به کاهش معنادار مقدار مالوندیآلدئید بهترتیب 16/9 و 06/5 میکرومول بر گرم وزن تر برگ نسبت به تیمار شاهد منجر شد. تنش خشکی و محلولپاشی، فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان را افزایش داد، بهطوری که بیشترین فعالیت آنزیمهای کاتالاز، گایاکولپراکسیداز و سوپراکسیددیسموتاز از تیمار تنش شدید و محلولپاشی مخلوط عناصر آهن و روی بهترتیب 51/28، 75/284 و 99/50 میلیگرم پروتئین در دقیقه بهدست آمد که نسبت به تیمار شاهد، افزایش چشمگیری داشت. ازاینرو، محلولپاشی عناصر کممصرف آهن و روی در مناطق در معرض تنش کمآبی، تأثیر مفیدی در افزایش صفات بیوشیمیایی و مقاومت به تنش خشکی در زیرة سبز دارد.
