رابطه خودهای ممکن تحصیلی و تعهد تحصیلی: بررسی نقش واسطه‌ای امید تحصیلی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 استاد، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22084/j.psychogy.2025.27832.2584
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش واسطه‌­گری امید تحصیلی در ارتباط بین خودهای ممکن تحصیلی و تعهد تحصیلی انجام شد.روش: روش این پژوهش همبستگی و از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری دانشجویان مقاطع مختلف تحصیلی دانشگاه شیراز در سال تحصیلی 1402-1401 بود. شرکت‌کنندگان پژوهش شامل 253 نفر از دانشجویان مرد و زن دانشگاه شیراز بودند که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به سه پرسشنامه خودهای ممکن (اویسرمن و همکاران، 2004)، امید تحصیلی (سیمپسون، 1999) و تعهد تحصیلی (هیومن-وگل و رابه، 2015) پاسخ دادند. به منظور بررسی مدل پیشنهادی پژوهش از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و برای تعیین نقش واسطه‌گری متغیر امید تحصیلی از روش بوت­استرپ در نرم‌افزار Amos استفاده شد.یافته‌ها: یافته‌­های حاصل از تحلیل داده‌­ها نشان داد که خودهای ممکن تحصیلی پیش­‌بینی‌­کننده مستقیم و معنی­‌دار امید تحصیلی (0.05>P) بود. همچنین خودهای ممکن تحصیلی هم به طور مستقیم (0.01>P) و هم با واسطه امید تحصیلی قادر به پیش‌بینی مثبت و معنی‌­دار تعهد تحصیلی (0.01>P) بود.نتیجه‌گیری: در مجموع، نتایج پژوهش حاضر حاکی از اهمیت و نقش مؤثر خودهای ممکن تحصیلی در افزایش امید تحصیلی و تعهد تحصیلی است. لذا، با توجه به نقش اثرگذار خودهای ممکن در افزایش امید تحصیلی و تعهد به تحصیل، ضروری است تا برنامه‌ریزان آموزشی و مشاوران، مداخلات لازم جهت پرورش خودهای ممکن تحصیلی را طراحی نمایند.