بررسی احتمال نشت آلاینده از تکیه‌گاه‌های سد باطله معدن مس سونگون با استفاده از خصوصیات ژئوتکنیک و شواهد هیدروژئوشیمیایی آب زیرزمینی

نویسندگان

1 دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

2 دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

سد باطله آیت­کندی به منظور ذخیره باطله حاصل از فرآیند تغلیظ مس و مولیبدن معدن مس سونگون احداث شده است. در این مطالعه با توجه به ماهیت آلاینده­ها و امکان آلودگی آب­های سطحی و زیرزمینی پایین دست به فلزات سنگین، بررسی­ها در دو بخش نمونه­برداری آب و آنالیز شیمیایی نمونه­ها در طی فصول سال و نیز مطالعه نفوذپذیری توده سنگ تکیه­گاه­ها و بستر رودخانه زرنکاب (مخزن اصلی) انجام گردید. روند کلی نمونه‌برداری از نزدیکی منبع آلودگی (سد باطله) به سمت پایین دست می­باشد همچنین با استفاده از عدد لوژان و رفتارهای هیدرومکانیکی درزه­های مربوط به گمانه­های حفر شده در محدوده، تخمین مناسبی از امکان نشت آب از سد باطله در ترازهای مختلف انجام گرفت. بر اساس نتایج به دست آمده، ارتباط منطقی از نظر داده­های هیدروژئوشیمیایی بین آب مخزن سد باطله در تراز فعلی آن و ایستگاه­های پایین دست مشاهده نمی­شود. همچنین با توجه به داده­های موجود، در حال حاضر نشت از سد باطله معدن مس سونگون در تراز فعلی آن صورت نمی­گیرد ولی با افزایش فشار هیدرولیکی امکان نشت وجود دارد، بنابر این برنامه­ریزی برای اجرای طرح­هایی جهت علاج بخشی و جلوگیری از هرگونه نشت ضروری می­باشد.