بازخوانی و تبیین مفهوم مزاجِ روان بر پایۀ علوم نوین در روانشناسی شخصیت؛ به سوی تدوین راهبردی بومی در ارزیابی زیبایی و ترجیحات محیطی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری معماری، دانشگاه علم و صنعت ایران
2 دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران
3 استاد گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران(نویسنده مسئول)/ نشانی: تهران، نارمک، دانشگاه علم و صنعت ایران، دانشکده معماری و شهرسازی/ نمابر: 7240540 / Email: memarian@iust.ac.ir
4 استاد گروه داروسازی، دانشکده داروسازی دانشگاه تهران
doi
چکیده
هدف: نوشتار حاضر به دنبال تطبیق و تبیین مبانی مزاجی بر پایۀ نظریات نوین شخصیتشناسی، به منظور بازخوانی مفهوم مزاجِ روان بود. روش: تحقیق حاضر به روش تطبیقی و استدلالی، مفهوم مزاجها را در حالت تطبیقی با علوم نوین در روانشناسی شخصیت، تبیین و بازخوانی کرده است. یافتهها: در بازخوانی انجامشده، مزاجِ روان بر اساس قوای انگیزشی انسان در برابر محرّکهای محیطی از دو جنبۀ باعثه(تحریک و برانگیختگی) و فاعله(حرکت یا پاسخ)، در طیفی از اَبَرصفت اثرگذاری و اَبَرصفت اثرپذیری تعریف شد؛ گرمی- سردی مزاج بیشتر از جنبۀ فاعله، طیفی از تمایل به ترکیب اطلاعات نو در نظام روانشناسی و درگیرشدن با فرصتهایی جدید را نشان داد و خشکی- رطوبت مزاج بیشتر از جنبۀ باعثه، گنجایش متفاوت در پذیرش از محرّکهای محیط را ایجاد میکند. نتیجهگیری: مفهوم مزاجِ روان از جنبۀ بنیادی میتواند مقدمۀ شکلگیری فرضیات جدید در تبیین مزاجها و سازوکارهای ژنتیکی، مغزی، شناختی و اعصابی در انسان باشد و از جنبۀ کاربردی نیز در ارزیابی زیبایی و ترجیحات محیطی با مبنایی حکمی و بومی استفاده شود.
