تحلیل الگوی فضایی اجتماعی- اقتصادی توسعه جمعیت در واحدهای سکونتگاهی شهرستان شبستر

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد

2

doi
10.22051/ijosed.2024.46366.1035
چکیده

تحلیل فضایی تطبیقی، دید مناسبی از استقرار مکانی و شرایط گذشته و حال قلمرو مورد ارزیابی را به مخاطبان ارائه می­دهد. از این‌رو بررسی توزیع فضایی جمعیت کشور می­تواند مسائلی مانند عدم‌تعادل در استقرار جمعیت و بهره‌برداری از منابع سرزمینی و به طور کلی، مسائل اجتماعی- اقتصادی را نمایان سازد. این پژوهش نیز بنا بر رسالت تحلیل الگوی فضایی توسعه جمعیت با تمرکز بر روستاهای شهرستان شبستر به دنبال تحلیل الگوی فضایی سکونت‌گاهی‌ و نحوه توزیع جمعیت در این ناحیه است. روش پژوهش، کاربردی و با رویکرد تحلیلی- توصیفی مبتنی بر جمع آوری داده­های آماری، اسنادی و کتابخانه­ای است. فرآیند تحلیل اطلاعات با استفاده از ابزارهای تحلیل فضایی در نرم­افزار آرک جی­آی­اس پرو صورت گرفته است. نتایج پژوهش در مدل نزدیکترین همسایگی حاکی از کسب امتیاز لازم است که این امر گویای معنی‌داری آزمون آماری است. در نتایج تحلیل الگوی فضایی چندفاصله­ای، واحدهای سکونت‌گاهی‌ شهرستان تقریباً از الگوی خوشه­ای پیروی می­کنند. در نتایج تعیین شاخص خودهمبستگی موران، الگوی فضایی حاکم بر توزیع جمعیت در سطح شهرستان شبستر به صورت تصادفی است. همچنین، بررسی مقاطع زمانی بیانگر حرکت جمعیت به سمت خوشه­ای شدن بوده و تا حدی الگوی قطبی را نشان می­دهد. در نهایت، تطبیق چند تحلیل­ فضایی در پژوهش، تأییدی بر شرایط استقرار یا اسکان جمعیت واحدهای سکونت‌گاهی‌ شهرستان شبستر است