پیش‌بینی مزاحمت‌های سایبری بر اساس قلدری سنتی، طرد همسالان، جوّ و نوع مدرسه در دانش‌آموزان

نویسندگان
doi
10.22051/psy.2025.49874.3102
چکیده

هدف این پژوهش پیش‌بینی مزاحمت‌های سایبری بر اساس قلدری سنتی، طرد همسالان، جوّ و نوع مدرسه در دانش‌آموزان دورة دوم متوسطه بود. در مطالعة توصیفی-همبستگی حاضر، از بین دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر اهواز در سال تحصیلی 03-1402 نمونه‌ای به حجم 396 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای (نسبتی) انتخاب شدند. جمع‌آوری داده‌ها با پرسشنامۀ پروژه مداخله مزاحمت سایبری اروپا، مقیاس قلدری در مدرسه، پرسشنامۀ طرد همسالان طهماسیان و پرسشنامۀ جوّ مدرسۀ شیردل استفاده شد. در تحلیل داده‌ها، روش‌های آماری توصیفی و رگرسیون لوجستیک به‌کار رفت. یافته‌ها نشان داد که ابعاد مزاحمت سایبری (یعنی قربانی سایبری، قلدری سایبری و قلدر-قربانی سایبری) را می‌توان از روی عوامل اجتماعی و تحصیلی پیش‌بینی کرد. بدین صورت که طرد توسط همسالان و جوّ مدرسه، پیش‌بینی‌کنندۀ قربانی مزاحمت سایبری شدن در دانش‌آموزان بودند. سابقۀ قلدری سنتی و جوّ مدرسه پیش‌بینی‌کنندۀ قلدری سایبری در دانش‌آموزان بودند. سابقۀ قلدری سنتی، طرد توسط همسالان و جوّ مدرسه نیز پیش‌بینی‌کنندۀ قلدر-قربانی سایبری در دانش‌آموزان بودند. نوع مدرسه پیش‌بینی‌کنندة مزاحمت‌های سایبری در دانش‌آموزان نبود. با توجه پیامدهای مخرب روان‌شناختی و حقوقی مزاحمت‌های سـایبری برای دانش‌آموزان، سیاست‌ها و برنامه‌ها باید با عوامل خطرساز و حفاظت‌کنندۀ اجتماعی-تحصیلی مرتبط با آن، هم‌خوانی داشته باشد.