تاثیر ارزشیابی بازی وارسازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی بر یادگیری شایستگی های فناورانه و مولفه های آن
نویسندگان
1 دکتری تکنولوزی آموزشی دانشگاه علامه طباطبائی تهران مدرس دانشگاه و عضو هیئت علمی افتخاری مرکز تمدن پژوهی پیامبر اعظم
doi
10.48308/mpes.2026.241440.1641چکیده
هدف: در عصر دیجیتال، یادگیری شایستگیهای فناورانه به یکی از اولویتهای اصلی نظامهای آموزشی تبدیل شده است، زیرا این شایستگیها نقش کلیدی در موفقیت فردی و حرفهای افراد ایفا میکنند. با پیشرفت فناوریهای نوین، روشهای نوآورانهای برای تسهیل و ارتقاء این نوع یادگیری طراحی شدهاند که ارزشیابی بازیوارسازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی یکی از جذابترین و کاربردیترین آنهاست. این روش با بهرهگیری از الگوریتمهای هوش مصنوعی، محیطهای تعاملی و شبیهسازیشده ایجاد میکند که دانشجویان را به یادگیری مشارکتی و کاوش مفاهیم پیچیده ترغیب میکند. علاوه بر این، بازخوردهای فوری و شخصیسازیشده ارائه شده توسط این سیستمها، نه تنها انگیزه دانشجویان را افزایش میدهد، بلکه به آنها کمک میکند تا نقاط ضعف خود را شناسایی و بهبود بخشند. هدف از پژوهش حاضر تاثیر ارزشیابی بازی وارسازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی بر یادگیری شایستگی های فناورانه و مولفه های آن بود. مواد و روش ها: روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان بین المللی چابهار بود که از بین آن ها 30 نفر با روش نمونه گیری در دسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. درس شبیه سازی ها و بازی های آموزشی در طول یک ترم در ده جلسه به آن ها آموزش داده شد و گروه آزمایش در محیط کوئیزیز با استفاده از بازی وارسازی مبتنی بر هوش مصنوعی در جلساتی با عنوان شبیه سازی های آموزشی، نظریه های بازی وارسازی، کاربرد بازی وارسازی در آموزش و یادگیری مورد ارزیابی قرار گرفتند و ارزشیابی گروه کنترل به صورت سنتی انجام شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه یادگیری شایستگی فناورانه دانشجویان بتین (2023) بود. بحثونتیجهگیری: داده ها با روش تحلیل کوواریانس تجزیه و تحلیل شدند. مفروضه نرمال بودن با استفاده از آزمون کالمگروف اسمیرنف بررسی شد و این آزمون برای هر دو متغیر در هر دو مرحله اندازه گیری در دو گروه با سطح معنی داری بزرگتر از 0.05 تأیید شد. مفروضه همگنی واریانس ها با استفاده از آزمون اف لوین بررسی شد و نتایج این آزمون نشان داد که مفروضه همگنی واریانس ها در دو متغیر با سطح معنی داری بزرگتر از 0.05 تأیید شد. مفروضه برابری ماتریس های واریانس کوواریانس نیز با استفاده از آزمون ام باکس بررسی شد و این آزمون با سطح معنی داری 0.05 تأیید شد. مفروضه شیب رگرسیون نیز با استفاده از آزمون واریانس بررسی شد و برای هر دو متغیر با سطح معنی داری بزرگتر از 0.05 تأیید شد. یافته های پژوهش نشان داد ارزشیابی بازی وارسازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی بر شایستگی های فناورانه دانشجویان تاثیر دارد (05/0>p). نتایج نشان میدهد ارزشیابی بازی وارسازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی بر بعد اطلاعات، ارتباط و همکاری و نیز تولید محتوا تاثیر معناداری دارد(05/0>p). اما بر بعد حل مسئله و ایمنی تاثیر ندارد (05/0<p). میتوان نتیجه گرفت که ارزشیابی بازیوارسازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی، ابزاری کارآمد در جهت ارتقای یادگیری شایستگیهای فناورانه و مولفههای مرتبط با آن در میان دانشآموزان است. ارزشیابی بازیوارسازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی بهعنوان یک روش نوآورانه، تأثیر قابلتوجهی بر یادگیری شایستگیهای فناورانه و مولفههای آن دارد. این روش با استفاده از عناصر تعاملی و شبیهسازیشده، انگیزه و مشارکت دانشجویان را افزایش داده و به آنها کمک میکند تا مهارتهای عملی و تکنیکی خود را در حوزه فناوری تقویت کنند. با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، پیشنهاد میشود که طراحان آموزشی و سیاستگذاران حوزه آموزش به طراحی و توسعه محیطهای یادگیری بازیوارسازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی به عنوان یک راهکار مؤثر در جهت ارتقای شایستگیهای فناورانه دانشآموزان و آمادهسازی آنان برای حضور فعال در جامعه دیجیتال توجه ویژهای داشته باشند.