مقایسۀ اثربخشی درمان شناختی رفتاری مبتنی بر ذهن‌آگاهی و درمان فراتشخیصی یکپارچه‌نگر بر راهبردهای شناختی تنظیم هیجان نوجوانان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی

نویسندگان
doi
10.22051/psy.2025.50718.3139
چکیده

پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ اثربخشی درمان شناختی رفتاری مبتنی بر ذهن‌آگاهی و درمان فراتشخیصی یکپارچه‌نگر بر راهبردهای شناختی تنظیم هیجان نوجوانان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی صورت گرفت. روش پژوهش نیمه­آزمایشی ﺑﺎ ﻃﺮح ﭘﻴﺶآزﻣﻮن_ﭘﺲآزﻣﻮن و ﮔـﺮوه کنترل با دورۀ پیگیری دو ماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش را نوجوانان پسر مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی مراجعه­کننده به مراکز مشاوره در منطقۀ ۳ شهر تهران در سال ۱۴۰۲-۱۴۰۱ شامل می‌شد. حجم نمونه شامل ۴۵ نفر (هر گروه ۱۵ نفر) بود که به روش نمونه­گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه جای­گذاری شدند. پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان ابزار پژوهش بود. گروه درمان شناختی رفتاری مبتنی بر ذهن­آگاهی ۸ جلسۀ ۲ ساعته و گروه درمان فراتشخیصی یکپارچه­نگر نیز ۱۲ جلسۀ یک‌ساعته مداخله دریافت کردند. گروه کنترل مداخله­ای دریافت نکرد. نتایج تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر بیانگر اثربخشی معنادار و پایدار هر دو مداخله بر راهبردهای شناختی تنظیم هیجان در مقایسه با گروه کنترل بود و این اثربخشی برای گروه درمان فراتشخیصی یکپارچه‌نگر بیشتر بود. می‌توان نتیجه گرفت درمان فراتشخیصی یکپارچه‌نگر برای بهبود راهبردهای شناختی تنظیم هیجان در نوجوانان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی کارآمدتر است.