نقش میانجی اعتماد معرفتی و بی‌اعتمادی معرفتی در تبیین ذهن‌آگاهی بر اساس دلبستگی اجتنابی

نویسندگان
doi
10.22051/psy.2025.52319.3212
چکیده

پژوهش حاضر با هدف توضیح رابطۀ بین سبک دلبستگی اجتنابی و ذهن‌آگاهی و بررسی نقش واسطه‌ای اعتماد معرفتی و بی‌اعتمادی معرفتی در این رابطه انجام شد. جامعۀ آماری پژوهش شامل کاربران فعال بالای ۱۸ سال شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام، تلگرام و روبیکا و... در سال ۱۴۰۳ بود. ۳۳۰ شرکت‌کننده به‌صورت داوطلبانه از طریق فضای مجازی و با روش نمونه‌گیری در ‌دسترس گزینش شدند و به نسخۀ تجدید‌نظر‌شده پرسشنامۀ تجربه روابط نزدیک فرالی و همکاران، پرسشنامۀ اعتماد، بی‌اعتمادی و زودباوری معرفتی کمپبل و همکاران، و مقیاس آگاهی و توجه ذهن‌آگاهانه براون و ریان پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج نشان داد مسیر مستقیم دلبستگی اجتنابی به ذهن‌آگاهی، اعتماد و بی‌اعتمادی معرفتی معنادار است. همچنین مسیر اعتماد معرفتی به ذهن‌آگاهی معنادار و مسیر بی‌اعتمادی معرفتی به ذهن‌آگاهی معنادار نبود؛ بنابراین، اعتماد معرفتی، بر خلاف بی‌اعتمادی معرفتی، نقش واسطه‌ای در رابطۀ بین دلبستگی اجتنابی و ذهن‌آگاهی دارد. این یافته‌ها نقش اعتماد معرفتی را در کاهش اثرات منفی دلبستگی اجتنابی بر ذهن‌آگاهی برجسته می‌کند و می‌تواند در طراحی مداخلات آموزشی و درمانی مبتنی بر دلبستگی و ذهن‌آگاهی، با هدف تقویت اعتماد و بهبود تعاملات اجتماعی، مورد استفاده قرار گیرد .