برآورد پارامتر‌های ژنتیکی و فنوتیپی منحنی رشد لجستیک و همبستگی مولفه‌ها در گوسفند زندی

نویسندگان

1 گروه علوم دامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، خوزستان، ایران.

2 گروه علوم دامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، خوزستان، ایران

3 دانشکده علوم دامـی ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، خوزستان، ایران.

4 گروه علوم دامـی ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، خوزستان، ایران.

doi
10.22067/ijasr.v13i3.81528
چکیده

از مهم‌ترین صفات در دام‌های اهلی که به لحاظ اقتصادی اهمیت فراوانی دارند، صفات مرتبط با رشد می­باشند رشد یک خصوصیت ضروری سیستم‌های بیولوژیکی و یک افزایش در اندازه بدن به ازاء واحد زمان است که به‌صورت ترکیبی از اثرات ژنتیکی و محیطی توصیف می­شود. لذا پژوهش حاضر به منظور تخمین پارامترهای ژنتیکی متغیرهای منحنی رشد گوسفند زندی با استفاده از مدل‌های حیوانی مناسب انجام گرفت. پارامترهای منحنی رشد مورد بررسی شامل وزن بلوغ مجانبی (A)، نرخ رشد (B) و نرخ بلوغ (K) بودند. به منظور بررسی اثرات ثابت و برآورد پارامترهای منحنی رشد از رویه NLIN نرم افزار SAS استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده­ها با استفاده از شش مدل حیوانی و روش­ آماری حداکثر درستنمایی محدود شده (REML) با نرم­افزار Wombat و روش بیزی مبتنی بر تکنیک نمونه­گیری گیبس با نرم­افزار MTGSAM انجام گرفت. وراثت­پذیری مستقیم برآورد شده با استفاده از روش REML و بیزی برای پارامتر وزن بلوغ مجانبی 064/0 و 14/0، نرخ رشد 17/0 و 16/0، نرخ بلوغ 16/0 و 18/0 به ترتیب برآورد شد. وراثت­پذیری مادری پارامترهای منحنی رشد در دامنه 006/0 تا 08/0 و نسبت واریانس محیطی به فنوتیپی در محدوده 03/0 تا 05/0 بود. همبستگی ژنتیکی مستقیم بین پارامترهای منحنی رشد323/0، 429/0- و 803/0 به ترتیب برای A-B،  B-Kو A-K بدست آمد.  به طور کلی برآورد پارامترهای منحنی رشد می‌تواند در طراحی برنامه‌ها و استراتژی‌های انتخاب در این نژاد زندی استفاده شود. در مطالعه حاضر برآورد وراثت پذیری پایین پارامترهای A، B و K می‌تواند به دلیل واریانس فنوتیپی بالا و تنوع شرایط محیطی ارتباط داشته باشد. با توجه به این موضوع می­توان گفت عوامل محیطی می­توانند به شدت پتانسیل ژنتیکی رشد دام را محدود کنند. بنابراین بهبود شرایط محیطی و بکارگیری استراتژی­های بهینه مدیریتی در رسیدن به منحنی رشد مطلوب بسیار حائز اهمیت می‌باشد.