ارزیابی مدل مفهومی گروه‌درمانی تعلل‌ورزی نوجوانان ایرانی با استفاده از رویکرد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی کرمان

2

3 دانشگاه علوم پزشکی لرستان

4 دانشگاه پیام نور

doi
10.22051/psy.2025.47830.2994
چکیده

تعلل‌ورزی یکی از چالش‌های مهم در زندگی روزمره و تحصیلی نوجوانان است که موجب نگرانی‌های روان‌شناختی و کاهش عملکرد آنها می‌شود. این پژوهش به ارزیابی مدل مفهومی گروه‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد جهت کاهش تعلل‌ورزی در نوجوانان ایرانی پرداخته بود. روش پژوهش از نوع توسعه‌ای با طرح آمیختۀ اکتشافی متوالی انجام شد. بخش کیفی با مصاحبه‌های نیمه‌‌ساختاریافته از ۱۷ نفر از استادان دانشگاه و مشاوران و بخش کمّی با توزیع پرسشنامۀ محقق‌ساخته ۳۵ سؤالی به ۴۰ نفر از خبرگان انجام شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل مضمون و تحلیل عامل تأییدی در نرم‌افزار PLS تحلیل شد. مدل مفهومی شامل 5 بعد (مهارت‌های خودیاری، بستر اجرایی گروه‌درمانی، ذهن‌آگاهی، تعهد و ارزش‌گذاری، حمایت گروهی) و 35 مضمون پایه بود. مقادیر روایی همگرا برای تمامی ابعاد بالاتر از حد قابل قبول بوده و صرفاً نیاز به حذف دو گویه وجود داشت . یافته‌ها نشان می‌دهد که گروه‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد می‌تواند به‌عنوان یک رویکرد مؤثر در کاهش تعلل‌ورزی نوجوانان مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد می‌شود که این رویکرد در مدارس و مراکز مشاوره به‌منظور افزایش مسئولیت‌پذیری و خودکنترلی نوجوانان به‌کار گرفته شود .