ملاک‌ها و نشانگر‌های سنجش تکالیف اصیل در دوره ابتدایی: مطالعه ای کیفی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه تهران . دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران ، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی؛ گروه علوم تربیتی

2 کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی دانشگاه تهران ایران

3 دانشیار دانشگاه تهران . عضو هیت علمی دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی ؛ گروه روشهای و برنامه های آموزشی و درسی

doi
چکیده

استفاده بهینه از تکالیف‌ اصیل، راهبردی هوشمندانه در تحول‌بخشی به نظام‌های آموزشی برای درک الزامات و نیازمندی‌های دنیای واقعی و شکل‌دهی، پرورش و توسعه شایستگی‌های دانش‌آموزان به‌مثابه شهروندان مُولد، مسئول، خودنظم‌ده، خلاق، کارآمد و با اعتماد به‌نفس است. مقاله حاضر با هدف شناسایی‌ ملاک­ها و نشانگرهای سنجش تکالیف‌درسی اصیل در دوره ابتدایی انجام‌گردید. از روش پدیدارشناسی‌توصیفی استفاده‌‌شد.‌ داده­ها‌ با استفاده از مصاحبه‌ نیمه­ساختاریافته با 14 مطلع که به روش ملاکی انتخاب‌شده‌ بودند، گردآوری‌ و به‌روش‌کُلایزی تحلیل‌گردید. تحلیل‌داده‌ها، به شناسایی 43 نشانگر و 11 ملاک شامل «شفافیت‌ اهداف‌یادگیری»، «محوریت تفاوت‌های‌ فردی‌»، «چالش‌برانگیزی»، «متنوع‌سازی‌‌‌تکالیف‌«، «تکالیف چندمهارتی»،  «ارتباط با زندگی‌روزمره و توانایی حل‌مسئله»،‌ «شفافیت ملاک­های‌ارزیابی»،‌«بازخوردمحوری»، «‌شناخت و فراشناخت»، «دادن حق انتخاب به دانش­آموز» و «تفکر نقادانه: پرورش قوه نقد و نقادی» منجرگردید.از آنجا که‌ کیفیت تکلیف در عملکرد دانش‌آموزان نقش‌دارد، درصورت استفاده از ملاک‌ها و نشانگرهای‌ اصیل در تدوین تکالیف‌‌درسی، می‌توان از این فرصت تحول‌آفرین برای توانمندسازی دانش‌آموزان و پرورش شایستگی‌های ایشان برای ایفای مؤثر نقش‌های شهروندی بهره‌برد.