فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: بین‌المللی‌سازی برنامه درسی آموزش عالی، فرآیندی است که در آن مؤسسات آموزشی، عناصر و دیدگاه‌های بین‌المللی و میان فرهنگی را با هدف افزایش کیفیت آموزش، تبادل دانش و تجربیات، و تعمیق روابط بین‌المللی در برنامه‌های درسی خود می‌گنجانند. بین‌المللی‌سازی برنامه درسی، در سالیان اخیر سهم بالایی از پژوهش‌های حوزه هم‌افزایی و تأکید بر آموزش عالی در جامعه جهانی را شامل شده است. لذا پژوهش حاضر، با هدف بررسی ابعاد آن، به‌منظور ارائه تصویر و نگرشی جامع از این حوزه انجام گرفت.مواد و روش‌ها: متناسب با هدف پژوهش، از روش کیفی از نوع فراترکیب برای دستیابی به نتایج استفاده شد. داده‌های پژوهش با استفاده از الگوی شش مرحله‌ای روبرتس گردآوری شدند. بدین‌منظور در محدوده زمانی مدنظر (داخلی 1404-1390 و خارجی 2024-2014) مقالات جست‌وجو و گردآوری شدند. قلمرو پژوهش کلیه مقالاتی بودند (97 مقاله)، که درباره بین‌المللی‌سازی برنامه درسی آموزش عالی و زمینه‌های مرتبط در پایگاه‌های تخصصی و علمی ارائه ‌شده‌اند. نمونه پژوهش 28 مقاله بود که این تعداد به‌صورت هدفمند و براساس پایش موضوعی، محتوایی و اشباع نظری داده‌ها انتخاب‌ شده‌اند. داده‌های پژوهش در این مرحله با استفاده از تحلیل محتوای مضمونی تجزیه‌وتحلیل شدند. به‌منظور بررسی قابلیت اعتبار و اعتماد یافته‌ها نیز از معیارهای خود بازبینی محقق و روش مرور همتا (ضریب توافق ارزیاب‌ها) بهره گرفته شد.بحث و نتیجه‌گیری: با تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، ابعاد و مؤلفه‌های بین‌المللی‌سازی برنامه درسی آموزش عالی به برند در پنج بعد، 17 محور و 78 مقوله شامل اهداف (مشتمل بر اهداف غایی، اهداف واسطه‌ای، اهداف جزئی)؛ ویژگی فراگیر (مشتمل بر بعد شناختی، بعد مهارتی، بعد عاطفی)؛ محتوا (مشتمل بر محتوای چند فرهنگی، محتوای تطبیقی، محتوای میان‌رشته‌ای، محتوای کاربردی و مهارتی)؛ رویکردهای یاددهی-یادگیری (مشتمل بر روش‌های مشارکتی، روش‌های پروژه‌محور، روش‌های فناورانه، روش‌های بازاندیشی فرهنگی)، ارزشیابی (مشتمل بر جامعیت در ارزشیابی، انعطاف‌پذیری در ارزشیابی، اعتبار و پایایی) مورد سازمان‌دهی قرار گرفت. در نهایت پژوهش حاضر به دنبال شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های بین‌المللی‌سازی برنامه درسی آموزش عالی به‌عنوان موضوعی قابل‌ اعتنا و مهم در نظام دانشگاهی بود و الگوی پیشنهادی آن می‌تواند راهنما و یاریگر برنامه‌ریزان و مدیران دانشگاهی واقع گردد.