نقد و بررسیِ کتاب: «تاریخ بدن در ادبیات» نوشتهی سید مهدی زرقانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز
doi
10.48308/hlit.2019.98948چکیده
کتاب تاریخ بدن در ادبیات، نوشتهی سید مهدی زرقانی و همکاران(1398)، به سیرِ شکلگیری بدنهای مختلف و طبقهی بندی آنها در تاریخ ادبیات فارسی میپردازد و تلقیهای مختلف دربارهی بدن را در آثار شاعران، عارفان و هنرمندان بررسی میکند. از حیث مو ضوع، کتاب حاضر بسیار بدیع و نو به شمار میآید، اما با توجه به همین نو بودن و عدمِ پیشینهی پژوهشی مفصل، ناگزیر دچار برخی لغزشها و نقصانهایِ «محتوایی» و «ساختاری» شدهاست. از آنجا که ممکن است این اثر مورد استناد و استفادهی دیگر پژوهشگران قرارگیرد، ذکرِ پاری از لغزشهای کتاب ضروری مینماید. بنابراین مقالهی حاضر با ابتناء بر تعاطی افکار و به دور از داوریهای غرض ورزانه، نگاشته شده تا با تأمل، درنگ و گفتوگو، برخی مسائل ِموجود در کتاب، مورد «بازنگری» و «اصلاح» قرارگیرند. از جمله لغزشهای کتاب میتوان به: خطاهای روششناسانه، تناقضگویی، تقلیلگرایی، چارچوبِ نظری ضعیف، نظرگاهِ تک بُعدی(ایدئولوژیک)، فقدانِ برخی منابع مهم، عدم انسجام و چندپارگی در اهداف پژوهش و ...، اشاره کرد. در مقالهی حاضر به تبیین و تنقیح برخی نکاتِ مذکور و نقدِ آنها، می پردازیم.