گونه‌شناسی ادراک معلمان نمونه ابتدایی از تدریس: یک مطالعه پدیدارنگارانه

نویسندگان

1 گروه مطالعات برنامه درسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استادیار گروه علوم تربیتی و مشاوره، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه کردستان

4 گروه آموزش ابتدایی، پردیس نسیبه، دانشگاه فرهنگیان

doi
چکیده

هدف اصلی این مقاله، گونه­ شناسی ادراک معلمان نمونه ابتدایی از تدریس از منظر گفتمان دانش عملی است. در این راستا، از رویکرد کیفی و روش پژوهش پدیدارنگاری استفاده شد. 11 معلم نمونه ابتدایی از تمام پایه­ها از سطح شهرستان ساری به روش نمونه­گیری هدفمند، از نوع ملاکی با حداکثر تنوع با رعایت اصل اشباع نظری انتخاب شدند. داده­های پژوهش از طریق یادداشت­های میدانی، مصاحبه ­نیمه­ساختارمند و مصاحبه بازسازی­شده در طول یکسال تحصیلی گردآوری شد. برای تحلیل داده­ها، از رویکرد تحلیل محتوا در پنج سطح استفاده شد. یافته­های پژوهش نشان داد معلمان مورد مطالعه، سه رویکرد محتوامحوری، انتقادی‎جامعه محوری و یادگیرنده‎محوری نسبت به مفهوم تدریس دارند. از بین رویکردها، رویکرد یادگیرنده محوری، رویکردی جامع­تری از مفهوم تدریس می­باشد. همچنین، تحقق راهبردهای یاددهی- یادگیری سند برنامه درسی ملی در گرو تغییر وضعیت ادراک معلمان از تدریس، اصلاح فرهنگ آموزش و انتظارات اجتماعی از معلمان است.