فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف : رهبری خردمند در دانشگاه به دنبال ایجاد فرهنگ سازمانی مثبت و محیط سالمی است که در آن همه اعضاء احساس ارزشمندی کنند و تصمیم گیری ها و سیاست گذاری ها بر اساس دانش، تجربه و تحلیل های دقیق صورت گیرد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی مدل رهبری خردمند در دانشگاه اصفهان به روش داده‌بنیاد انجام شد. مواد و روش‌ها: روش انجام پژوهش حاضر، از حیث رویکرد یک پژوهش آمیخته (کیفی–کمی) با طرح اکتشافی می باشد. میدان تحقیق در بخش کیفی مبتنی بر اجرای مصاحبه اکتشافی نیمه‌ساختاریافته با خبرگان دانشگاه اصفهان بود. مشارکت‌کنندگان در بخش کیفی 11 خبره حوزه مدیریت دانشگاهی و اعضای هیئت علمی در دانشگاه اصفهان را شامل می‌گردید، که از شیوه نمونه‌گیری غیر احتمالی هدفمند با استفاده از روش نمونه گیری نظری انتخاب گردیدند. در بخش کمی جامعه آماری شامل مدیران و هیئت علمی دانشگاه‌ اصفهان به تعداد 675 نفر بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب با حجم دانشکده‌ها انجام و برای مشخص شدن حجم نمونه از جدول مورگان استفاده شد که 246 نفر به دست آمد. با توجه به دو بخشی بودن تحقیق (کیفی و کمی) لذا روایی و پایایی ابزارهای تحقیق نیز در دو بخش مطرح شد به گونه‌ای که در بخش کیفی برای سنجش روایی داده‌های کیفی از معیارهای قابلیت (گوبا و لینکلن ، 2005) استفاده شد و از منظر اعتبار، انتقال‌پذیری، اطمینان‌پذیری و تأییدپذیری، مورد تأیید قرار گرفت. هم‌چنین برای محاسبه پایایی در این بخش، 5 مصاحبه به‌طور نمونه انتخاب و سپس هر کدام از آن‌ها در فاصله زمانی مشخص دوباره انجام و کدگذاری شدند، سپس کدهای مشخص شده در فواصل زمانی با هم مقایسه شدند. پایایی بازآزمایی مصاحبه‌های انجام شده 0.84 محاسبه گردید که نشان از پایا بودن کدگذاری‌هاست. در بخش کمی برای سنجش روایی از روش‌های روایی محتوا، آزمون روایی همگرا و روایی واگرا و برای سنجش پایایی از ضریب الفای کرونباخ استفاده گردید. هم‌چنین روش تحلیل داده‌ها در بخش کیفی، استفاده از روش تحلیل بر‌اساس کدگذاری باز، محوری و انتخابی و در بخش کمی، اطلاعات موجود در پرسشنامه‌ها کدگذاری و با استفاده از نرم‌افزار آماری Spss و Smart PLS، در دو بخش توصیفی و استنباطی مورد تحلیل قرار گرفت. ضمناً سطح معناداری در فرضیه‌های تحقیق (0.1و 0.5) در نظر گرفته شده است. بحث و نتیجه گیری: یافته های پژوهش در بخش کیفی تعداد 413 کد باز در مجموع از مصاحبه‌ها استخراج شد که پس از کدگذاری محوری و انتخابی ، شناسایی 6 بعد الگوی پارادایمی شامل: مؤلفه‌های رهبری خردمند (12 مقوله)، بستر و زمینه مناسب (7 مقوله)، عوامل علّی (9مقوله)، عوامل مداخله‌گر و بازدارنده ( 8 مقوله)، راهبردها‌ ( 8 مقوله)، و پیامدهای اجرای مدل رهبری خردمند ( 9 مقوله) و در نهایت براساس آنها الگوی پارادایمی رهبری خردمند برای دانشگاه اصفهان طراحی و ارائه گردید. یافته ها در بخش کمی برای آزمون اعتبار مدل طراحی شده با بهره‌گیری از تحلیل عاملی تأییدی روایی (همگرا، واگرا) و پایایی (ضریب آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی) مدل مورد آزمون و بررسی قرار گرفت. هر دو روایی و پایایی متغیرهای مشاهده‌پذیر (همه عامل ها بالای 4/0)، آلفای کرونباخ (924/0) و پایایی مرکب (927 /0) تأیید گردیدند. نتایج تحلیل عاملی نشان از برازش مطلوب هر یک از گویه‌ها با عوامل داشت و نشان داد هریک از عوامل دارای بار عاملی مناسبی جهت پیش بینی ابعاد اصلی الگو هستند و در نتیجه مدل طراحی شده از روایی و پایایی بالایی برخوردار است و توان اندازه‌گیری رهبری خردمند در دانشگاه اصفهان را دارد. بنابراین رهبری خردمند بعنوان یک الگوی ناب مدیریتی می تواند در حرکت دانشگاه ها بویژه دانشگاه اصفهان به سمت نسل های چهارم و پنجم موثر باشد.کلید واژه ها: رهبری خردمند، مدل رهبری خردمند، رهبری دانشگاه، دانشگاه اصفهان