تاثیر آموزش راهبردهای یادگیری شناختی بر سرعت خواندن، درک مطلب و یادداری دانش‌آموزان پسر پایه دهم

نویسندگان

1 استاد گروه سنجش و اندازه گیری، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22084/j.psychogy.2025.29518.2701
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین تأثیر آموزش راهبردهای یادگیری شناختی بر سرعت خواندن، درک مطلب و یادداری دروس آسان و دشوار دانش­‌آموزان پسر رشته تجربی پایه دهم بود.روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی، و از طرح نیمه‌آزمایشی گروه کنترل نامعادل استفاده شد. از بین دانش‌آموزان پسر رشته تجربی پایه دهم(دوره دوم متوسطه) تهران سال‌تحصیلی 1401-1402؛ به روش نمونه‌گیری خوشه‌­ای تصادفی چند مرحله­‌ای50 نفر ( شامل دو کلاس 25 نفری) انتخاب؛ و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شد. ابتدا در پیش آزمون سرعت خواندن، درک مطلب و یادآوری دانش‌آموزان با استفاده از زمان­سنج گوشی تلفن همراه و آزمون پیشرفت تحصیلی محقق ساخته اندازه گیری شد. پس از آن؛ گروه آزمایش در 14جلسه 1 ساعتی آموزش راهبردهای یادگیری شناختی دریافت کرد. اما گروه کنترل آموزش خاصی دریافت نکرد. پس از اتمام آموزش­‌ها، سرعت خواندن، درک مطلب و یادآوری آنها مجددا اندازه گیری شد.یافته‌ها: تحلیل داده‌­ها با تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) برای نمرات افتراقی (تفاوت بین نمرات پس‌آزمون و پیش‌آزمون) نشان داد که آموزش راهبردهای یادگیری شناختی، درک مطلب و یادداری دانش‌آموزان را در درس ادبیات ‌فارسی و زیست‌شناسی آسان و دشوار در سطح آلفای کمتر از 0.05 افزایش داده است و بر سرعت خواندن درس ادبیات فارسی آسان و دشوار و زیست‌شناسی آسان تأثیر مثبت و معنی‌­داری داشته است. اما تأثیر معنی­‌داری بر سرعت خواندن درس زیست‌شناسی دشوار نداشت.نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد با آموزش راهبردهای یادگیری شناختی، می‌توان سرعت خواندن، درک مطلب و یادداری دانش‌آموزان را افزایش داد. براین اساس پیشنهاد می‌شود معلمان راهبردهای یادگیری شناختی را به دانش‌آموزان آموزش دهند.